Türkiye’nin Milli Uzay Programı kapsamında yürütülen Ay Araştırma Programı’nda (AYAP) önemli bir aşama daha tamamlandı. Türkiye’nin ilk derin uzay görevini gerçekleştirmek üzere geliştirilen Ay Uzay Aracı’nın üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetleri tamamlanarak sistem seviyesi çevresel test sürecine geçildi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ay Araştırma Programı’nda gelinen son aşamaya ilişkin yaptığı açıklamada, Ay Uzay Aracı’nın çevresel testlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’ne (USET) gönderildiğini açıkladı.
Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki Ay Uzay Aracı, yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranıyla geliştirildi. Türkiye’nin İMECE ve TÜRKSAT 6A gibi uydu projelerinde elde ettiği mühendislik tecrübesi; uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç, ısıl kontrol, yönelim ve yörünge operasyonları gibi kritik alanlarda Ay Uzay Aracı’na aktarıldı. Görevin önemli unsurlarından biri olan hibrit itki sistemi de milli imkânlarla geliştirildi.
USET’te gerçekleştirilecek testlerle uzay aracının fırlatma sırasında ve uzay ortamında karşılaşacağı zorlu koşullara dayanıklılığı doğrulanacak. Test sürecinin ve nihai kontrollerin tamamlanmasının ardından Ay Uzay Aracı’nın fırlatma amacıyla Kennedy Uzay Merkezi’ne gönderilmesi planlanıyor.
2027 yılının ilk aylarında fırlatılması hedeflenen Ay Uzay Aracı’nın yaklaşık iki aylık yolculuğun ardından Ay yüzeyinden 100 kilometre irtifada bulunan kutupsal ve dairesel görev yörüngesine ulaşması öngörülüyor. Uzay aracının bu yörüngede en az üç ay boyunca görev yapması, görev performansına bağlı olarak operasyon süresinin bir buçuk yıla kadar uzatılabilmesi hedefleniyor.
Görev süresince Güneş rüzgârlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, Ay yüzeyindeki suyun oluşum mekanizmaları, Ay’ın manyetik alanları ve yüzeyin ısıl özellikleri incelenecek.
Ayrıca yerli olarak geliştirilen bilimsel ekipmanlarla Ay çevresindeki radyasyon ortamına ilişkin ölçümler gerçekleştirilecek. Bilimsel çalışmaların tamamlanmasının ardından uzay aracının kontrollü manevralarla Ay yüzeyine ulaştırılması planlanıyor.
Türkiye’nin ilk derin uzay görevi niteliğindeki Ay Araştırma Programı; ülkemizin uzay teknolojilerindeki mühendislik kabiliyetlerinin geliştirilmesi, kritik teknolojilerin yerli imkânlarla kazanılması ve Türkiye’nin derin uzay araştırmalarındaki yetkinliğinin ileri taşınması açısından önemli bir adım olma özelliği taşıyor.