Küresel yönetim danışmanlığı firması Boston Consulting Group (BCG) tarafından yayınlanan “2026 Küresel Yetenek Takibi İkinci Çeyrek” raporu, dünya genelinde üstün nitelikli iş gücü hareketliliğinde radikal bir yavaşlama yaşandığına işaret ediyor.
Bu alanda son yıllarda gözlemlenen istikrarlı büyümenin ardından, 2025 yılında küresel yetenek hareketliliği %11,6 oranında keskin bir düşüş kaydederek 3,3 milyona geriledi. Yetenekler için geleneksel çekim merkezleri olan Kanada, İngiltere ve Avustralya’nın eski cazibesi azalırken, gelişmekte olan pazarlar ve kendi bölgelerinde yetenek merkezi haline gelen ülkeler öne çıkıyor.
Küresel hareketlilik özellikle STEM, AI ve doktora araştırmacılarında azaldı
BCG’nin Türkiye’yi de içeren 34 ana destinasyonda, dünya çapında 221 milyon yüksek nitelikli profesyonelden oluşan havuzdan elde ettiği rapora göre sınır ötesi hareketlilik ciddi şekilde azaldı. Uzmanlık gerektiren kritik alanlarda bu daralma çok daha keskin hissedildi: STEM (Bilim, Teknoloji, Mühendislik, Matematik) alanındaki yetenek hareketliliği %13, Yapay Zekâ (AI) yetenekleri %12 ve doktoralı araştırmacı hareketliliği %19 oranında geriledi. Geleneksel olarak en çok göç alan İngiltere, Kanada ve Avustralya gibi merkezlerin katılaşan göçmenlik politikaları ve yükselen yaşam maliyetleri nedeniyle pazar payı kaybetmesi, Türkiye gibi güçlü bir mühendislik ve teknoloji tabanına sahip ülkeler için yerel yetenekleri elde tutma ve tersine beyin göçünü teşvik etme noktasında yeni fırsatlar yaratabilir.
Yapay Zekâ ve STEM Yarışında Yeni Yeteneklere Kapıları Açmak Ekonomiler için Liderliği Beraberinde Getiriyor
BCG’nin Küresel Yetenek Göçü Endeksi (GTMix) sonuçlarına göre, küresel yeteneklere açık olmak doğrudan ulusal ve kurumsal liderlikle yakından ilişkilendiriliyor. Raporun en çarpıcı bulguları şu şekilde:
17 Kat Teknolojik Üstünlük: Belirli bir teknolojide yetenek çekmeyi başaran ve bu alanda lider olan ülkelerin, o teknolojinin küresel pazarında da lider olma ihtimali tam 17 kat daha yüksek.
Şirket Değerinde +1 Puanlık Artış: Küresel yetenekleri yönetim kadrolarına dahil edebilen lider firmalar, rakiplerine kıyasla her yıl ortalama yüzde 1 puan (+1pp) daha fazla hissedar değeri yaratıyor. Küresel ve nitelikli iş gücü istihdamı doğrudan finansal performansa yansıyor.
AI Alanında Çok Kutuplu Dünya: ABD, genel nitelikli iş gücü pazar payını 4 puan artırarak liderliğini pekiştirse de, Yapay Zekâ (AI) alanında bu liderliğini genişletemedi. Bu durum, AI yetenekleri için küresel yarışın çok daha çetin ve çok kutuplu geçeceğini gösteriyor.
Raporda Öne Çıkan Küresel Veriler:
Toplam Hareket Halindeki Nitelikli İş Gücü: 3,3 Milyon (%11,6 düşüş)
STEM Yetenekleri Hareketliliği: 854 Bin (%13,2 daralma)
Yapay Zekâ (AI) Yetenekleri Hareketliliği: 315 Bin (%12,0 daralma)
En Yüksek Elde Tutma Oranı (Major): Suudi Arabistan (2,6 kat)
Yetenek Çekmek İsteyen Ekonomiler İçin Yol Haritası: Üçlü Yetenek Stratejisi (Talent Trifecta)
Rapor, Türkiye gibi yetenek çekmek isteyen ülkelerdeki kamu otoriteleri ve özel sektör yöneticileri için küresel rekabette öne geçmenin formülünü "Üçlü Yetenek Stratejisi" (Talent Trifecta) olarak tanımlıyor. Bu strateji; mevcut iş gücünün yetkinliklerinin artırılması, teknoloji ve otomasyon entegrasyonu ve dinamik bir yetenek göçü yönetimini içeriyor.
Küresel yavaşlamayı avantaja çevirebilmek için göçmenlik sisteminin yüksek nitelikli istihdamı destekleyecek şekilde gözden geçirilmesi, bürokratik şartlarda elverişlilik ve özellikle stratejik sektörlerde uçtan uca (yerleşimden oryantasyona) bir yetenek ekosistemi kurulması önceliklerin başında geliyor.
BCG analistleri, özel sektördeki kurumların küresel ölçekte işe alım yapma noktasında kültürel ve operasyonel bariyerleri aşması gerektiğinin altını çiziyor. Bu bakımdan Türkiye'de faaliyet gösteren şirketlerin insan kaynakları süreçlerini küresel standartlarla uyumlu hale getirmesi ve yönetim ekiplerinde uluslararası yeteneğe daha fazla yer vermesi, küresel rekabet gücünü destekleyen önemli adımlar arasında yer alıyor.
Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı