Yaşadığınız şehrin eski isimlerini biliyor muydunuz?
1/64 Adıyaman: Adıyaman Kent de Mansur’un Kalesi anlamına gelen “Hısn Mansur” adıyla anılmaya başlandı. Kent, 1. Selim zamanında alınınca Türkler buraya Adıyaman demeye başladılar. 2/64 Afyonkarahisar: Afyon türkülerinde sık sık “Hisar” sözcüğü geçer. Eski adı Akroenos olan şehri Selçuklular uzun süren bir kuşatmadan sonra ele geçirdiler. 3/64 Ağrı: Adını, sınırları içindeki “Ararat” dağından alır. Çok eski çağlarda yeryüzü korkunç bir su baskınınına uğradı(Nuh Tufanı). Ararat; önce Aran, sonra da Ağrı adını aldı. 4/64 Aksaray: Selçuklu Sultanı İzzettin Kılıçarslan şehirde cami medrese kümbetler, büyük ve beyaz bir saray yaptırdı. Şehir “Aksaray” adını işte bu beyaz saraydan aldı. 5/64 Amasya:Amasya şehrini tarihçi Strabon’a göre Amazon karalı Amasis kurdu ve ona Amasis kenti anlamına gelen “Amasesia” ismini verdi. 6/64 Ankara:İslam kaynaklarında Ankara’nın adı Enguru olarak geçer. Kimilerine göre Ankara sözü Farsça “Üzüm” anlamına gelen “Engür” den ya da Yunancada Koruk anlamına gelen “Aguirada” dan türemiştir. 7/64 Antalya:MÖ ll.’ci yüzyılda Bergama karalı Attalos ll tarafından kuruldu. Şehir önceleri ismini kurucusundan aldı ve Attaleia adıyla anıldı. Daha sonra bu isim Adalia, Antalia ve en son Antalya şekline dönüştü. 8/64 Ardahan: Ardahan’ın isim babası ise Gürcülerdir. Ardahan adı Gürcüce Ardana’dan gelmektedir. 9/64 Artvin: İskitler tarafından kuruldu. Artvin sözü iskitçe’dir. 10/64 Aydın: İlk olarak Argoslar tarafından kuruldu. Anadolu beylerinden Aydınoğlu Mehmet Bey’den aldı. Aydın, Mehmet Bey’in babasının ismidir. 11/64 Balıkesir: Şehrin adının “Eski Hisar” anlamına gelen Paleokastio’dan türediği sanılmaktadır. Halk arasında dolaşan bir söylentiye göre de “Balı Çok” anlamına gelir. Çünkü Kesir, Arapçada “çok” anlamına gelmektedir. 12/64 Bartın: “PARTHENİA”dan Bartın’a dönüşen adın kaynağı “PARTHENİOS” dur. 13/64 Batman: Batman ismi Orta Çağdan beri kullanılan gelmiş ve Batman Çayı ile bütünleşen bir isim olarak karşımıza çıkmıştır. 14/64 Bayburt: Eldeki kaynaklara göre şehrin Orta Çağdaki adı “Paypert” ya da “Pepert” idi. Bayburt adı buradan gelmektedir. 15/64 Bilecik:Bizanslılar döneminde burada Bilekoma adlı bir kale vardı. Osman Bey burayı alınca Bilecik olarak adını verdi. 16/64 Bingöl:Buradaki bir çok göllerden dolayı bu isim kendisine verildi. 17/64 Bitlis:Kimi tarihçilere göre “Bageş” ya da “Pagiş” sözcüklerinden türemiştir Bitlis sözcüğü bu komutanın isminden kaynaklanıyormuş. 18/64 Bolu: Önceleri Bithynion, Romalılar döneminde ise Claudiopolis adı verildi. Daha sonra bu da halk dilinde değişerek Bolu oldu. 19/64 Burdur: Eski adı Askaniya’dır. İsmini yanında kurulmuş olduğu Burdur gölünden alır. 20/64 Bursa: Eski çağlardaki Bitinya bölgesinin başkentidir. Buraya kurucusu Bitinya kralı Prusias’ın adı verildi. 21/64 Çanakkale: Marmara ve Ege denizlerini birleştiren Boğaz’daki şehir ve kasabaların en büyüğü ve il merkezidir. Burada denizin şekli tıpkı bir çanağı andırır. Bugünkü ismini buradan alır. 22/64 Çankırı: İlk Çağda “Gangra” kalesinin eteğinde kuruldu. İsmini Gangra kalesinden alan Çankırı’ya yakın zamana kadar Çangırı ve Çenğiri deniliyordu. 23/64 Çorum: Rivayete göre Çoğurum sözcüğünden türetilmiştir. Bu da bölgede zamanında Rumlar’ın çoğunluğu oluşturmasından kaynaklanmaktadır. 24/64 Denizli:Deniz ve il kelimelerinin birleşmesinden oluşmuştur. Bir diğer söylentiye göre de kelimenin aslı “domuz ili” dir. Bu da bölgede domuz çokluğundan kaynaklanmaktadır. 25/64 Diyarbakır: “Bakır ülkesi” anlamına gelmektedir. Bu ismin kaynağı Diyar-ı Bekir’dir. “Bekir’in memleketi” anlamına gelir. 26/64 Düzce: Adının nereden geldiği konusunda herhangi bir kayda rastlanmamıştır. 27/64 Edirne: Romalılar döneminde İmparator Hadrianus tarafından kurulduğu için şehir“Hadrianopolis” adını alır. 28/64 Elazığ: 1834 yılında Mezra denilen yerde kuruldu. 1862 yılında buraya o sıradaki padişah Abdülaziz’in onuruna “Mamuretülaziz” adı verildi. Bu ismi uzun bulan halk onu Elaziz olarak kısalttı. 29/64 Erzincan: Erzincan ovasından adını alır. Ezirgan diye halk tarafından söylenir. Buranın eski adı Eriza’dır. 30/64 Erzurum: Adı “Rum” kelimesinden gelir. Yani “Rum toprağı” demektir. Diğer bir rivayete göre de Selçuklular buraya Erzen-Rum demişlerdir. 31/64 Eskişehir: Eski adı Doylaion’dur. 1080 yılında Türkler burayı ele geçirdi. 1175 yılında burasını Bizans geri aldı. 32/64 Gaziantep: Şehrin eski adı Ayıntab’dır. Kelime anlamı “Pınarın Gözü” demektir. Halk bunu Antep olarak değiştirmiştir. 33/64 Giresun: Şehrin nerede kurulduğu ve kimler tarafından iskan edildiği konusu tartışmalıdır. Bu tereddüt M.Ö. 350 yıllarına ait kaynaklarda da yer almaktadır. 34/64 Gümüşhane: Burada daha önceleri gümüş madenleri olduğundan bu şehre Gümüşhane denilmiştir. 35/64 Hakkari: Hakkari kelimesi Kürtçeden dilimize geçmiştir. Bu rivayete göre kelimenin özü“Kar-in” olup “Her” ön ekini almıştır. Kürtçede “Kar-in” “-ebilmek” anlamına gelip insanın güç yetirebilme durumunu anlatır. 36/64 Hatay: Avrupalılar Çin’in kuzeyine “Hıtay” derlerdi (Rusçada “Kitay”). “Hıtaylar” ismini taşıyan yarı göçebe Türk kabileleri 10. yüzyılda Mançurya’yı ve Çin’in kuzeyini işgal etmişler ve burasının ismi “Hıtay” kalmıştı. 37/64 Iğdır: Iğdır’ın adı; 24 Oğuz boyundan 21’ncisi sayılan İç-Oğuzlar-Üç-Ok kolunun ve Oğuz Han’ın altı oğlundan biri olan Cengiz Alp’in en büyük oğlu olan “Iğdır Beğ”den gelmektedir. 38/64 Isparta: Büyük İskender Kral olduktan sonra (M.Ö. 356-323) Anadolu’nun Batısı Yunan egemenliği altına geçti. İskender öldükten sonra bile daha 36 yıl bu bölge Atina’ya bağımlı kaldı. 39/64 İstanbul: MÖ. 658 yılında Megara kralı Byzas tarafından kurulduğundan bu şehre kurucusundan dolayı Bizantion adı verilmiştir. Roma imparatoru Marcus döneminde “Antion” olarak anıldı. 40/64 İzmir: Şehrin asıl adı “Smyrna” dır. İzmir kelimesi Smyrna’nın halk arasındaki kullanış şeklidir. Homeros destanlarında bu kent ismini Kıbrıs Kralı Kinyras’ın kızı Smyra’dan alır ve tanrıça Artemis İzmirli’dir. 41/64 Kahramanmaraş: Asıl adı Markasi’dir. Halk dilinde Maraş olarak değişmiştir. 42/64 Karabük: Karabük bir Cumhuriyet şehridir. Safranbolu 13 hanelik Karabük mahallesi istasyonu adı verilmiştir. 43/64 Karaman: İlk ismi Laranda’dır. Selçuklu ve Osmanlılarda ismi Larende idi. Karamanoğulları’nın başkenti olduğundan buraya daha sonra Karaman adı verildi. 44/64 Kars: MÖ: 130-127 yılında buraya yerleşen Karsak oymağından dolayı şehre Kars adı verilmiştir. Kars kelimesinin anlamı ise deve ya da “koyun yününden yapılan elbise”veya “şal kuşağı” anlamına gelir. 45/64 Kastamonu: Şehrin eski adı “Tumana” dır. Buraya daha sonra Gas-Gas isimli bir kavim yerleşti. İşte Kastamonu Gas ve Tuman’ın birleşmesinden meydana gelmiştir. 46/64 Kayseri: Romalılar Mazaka adlı şehri alınca buraya Kaysarea adını verdiler. Yani“İmparator Şehri” anlamına gelir. Daha sonra Kayseri olarak halk arasında yayıldı. 47/64 Kilis: Kilis adı Yukarı Mezopotamya’da Pellada Cyrrhus denen bir kent ile aynı adı taşıdığı ve Osmanlı kaynaklarında Kilis kalesi olarak geçtiği görülmektedir. 48/64 Kırıkkale: Kırıkköyü ile kentin merkezinde bulunan Kaletepe’nin kısaltılarak birleştirilmesinden ortaya çıktığı söylenir. 49/64 Kırklareli: Kırklareli ismi toprakları bünyemize katan 40 savaşçıdan gelir. Diğer adları“deliler” veya “akıncılar” olarak bilinen bu savaşçılar kaleyi ele geçirirler. 50/64 Kırşehir: Kır ve Şehir kelimesinin birleşmesinden oluşmuştur. 51/64 Kocaeli: Orhangazi döneminde bu bölgeyi fetheden Akçakoca isimli komutandan dolayı buraya Kocaeli denildi. 52/64 Konya: İsa'dan önce 47-50 ve 53 yıllarında Hıristiyanlar ona "İsa'nın tasviri" anlamına gelen "ikonyum" adını verdiler. 53/64 Kütahya: Frigler buraya “Katyasiyum” veya “Katiation” adını vermişlerdir. Daha sonra yöre halkı buraya Kütahya demiştir. 54/64 Malatya: Hititler döneminde buranın adı “Meliddu” dur. Halk tarafından Malatya olarak değişmiştir. 55/64 Manisa: Yunanca Magnesya’dan gelmiştir. Türkler burayı alınca Manisa olarak şehrin ismini değiştirdiler. 56/64 Mardin: Mardin adı Süryanice’de Marde’den geldiği rivayet edilir. Romalılar “Maride”, Araplar ise “Mardin” adını vermişlerdir. 57/64 Mersin: Mersin’e Mersin denilmesinin sebebi şimdiki Mersin şehrinin yakınlarında eskiden MERSİNLİ adında bir aşiret varmış. Bu aşiret Türkistan’dan gelen aşiretlerdenmiş. 58/64 Muğla: Eski adı “Mobolla” dır. Türkler buraya daha sonra Muğla demişlerdir. 59/64 Muş: Bir rivayete göre süryanicedeki “Suyu Bol” anlamına gelen Muşa’dan; diğer bir rivayete göre ise şehrin kurucusu “Muşet’den gelmiştir. 60/64 Nevşehir: 18. yüzyıla kadar şehir bir köydü ve adı “Muşkara” idi. Daha sonra Nevşehirli Damat İbrahim Paşa köyünü geliştirdi ve yeni şehir anlamında Nevşehir adını verdi. 61/64 Niğde: İlk Çağda bölgede Nagdoslular adlı bir kavim yaşadığından bu şehre isimlerini vermişler. Arap kaynakları şehre “Nekide” veya “Nikde” demişlerdir. Halk ise şehre Niğde adını vermiştir. 62/64 Ordu: Eski adı “Kotyora” dır. Halk tarafından bu isim değişikliğe uğramıştır. 63/64 Osmaniye: Osmaniye’nin adı farklı bir kaynaktan Arapça “Otman” dan gelmektedir. 64/64 Adana: Adana’yı kimlerin nasıl kurdukları konusunda elde kesin bilgiler yoktur. Bunlardan Adanos kente Adana, Saros da ırmağa Seyhan adını vermiş.