Yaşadığınız şehrin eski isimleri

Adıyaman: Adıyaman Kent de Mansur’un Kalesi anlamına gelen “Hısn Mansur” adıyla anılmaya başlandı. Kent, 1. Selim zamanında alınınca Türkler buraya Adıyaman demeye başladılar.

Afyonkarahisar: Afyon türkülerinde sık sık “Hisar” sözcüğü geçer. Eski adı Akroenos olan şehri Selçuklular uzun süren bir kuşatmadan sonra ele geçirdiler.

Ağrı: Adını, sınırları içindeki “Ararat” dağından alır. Çok eski çağlarda yeryüzü korkunç bir su baskınınına uğradı(Nuh Tufanı). Ararat; önce Aran, sonra da Ağrı adını aldı.

Aksaray: Selçuklu Sultanı İzzettin Kılıçarslan şehirde cami medrese kümbetler, büyük ve beyaz bir saray yaptırdı. Şehir “Aksaray” adını işte bu beyaz saraydan aldı.

Amasya:Amasya şehrini tarihçi Strabon’a göre Amazon karalı Amasis kurdu ve ona Amasis kenti anlamına gelen “Amasesia” ismini verdi.

Ankara:İslam kaynaklarında Ankara’nın adı Enguru olarak geçer. Kimilerine göre Ankara sözü Farsça “Üzüm” anlamına gelen “Engür” den ya da Yunancada Koruk anlamına gelen “Aguirada” dan türemiştir.

Antalya:MÖ ll.’ci yüzyılda Bergama karalı Attalos ll tarafından kuruldu. Şehir önceleri ismini kurucusundan aldı ve Attaleia adıyla anıldı. Daha sonra bu isim Adalia, Antalia ve en son Antalya şekline dönüştü.

Ardahan: Ardahan’ın isim babası ise Gürcülerdir. Ardahan adı Gürcüce Ardana’dan gelmektedir.

Artvin: İskitler tarafından kuruldu. Artvin sözü iskitçe’dir.

Aydın: İlk olarak Argoslar tarafından kuruldu. Anadolu beylerinden Aydınoğlu Mehmet Bey’den aldı. Aydın, Mehmet Bey’in babasının ismidir.

Balıkesir: Şehrin adının “Eski Hisar” anlamına gelen Paleokastio’dan türediği sanılmaktadır. Halk arasında dolaşan bir söylentiye göre de “Balı Çok” anlamına gelir. Çünkü Kesir, Arapçada “çok” anlamına gelmektedir.

Bartın: “PARTHENİA”dan Bartın’a dönüşen adın kaynağı “PARTHENİOS” dur.

Batman: Batman ismi Orta Çağdan beri kullanılan gelmiş ve Batman Çayı ile bütünleşen bir isim olarak karşımıza çıkmıştır.

Bayburt: Eldeki kaynaklara göre şehrin Orta Çağdaki adı “Paypert” ya da “Pepert” idi. Bayburt adı buradan gelmektedir.

Bilecik:Bizanslılar döneminde burada Bilekoma adlı bir kale vardı. Osman Bey burayı alınca Bilecik olarak adını verdi.

Bingöl:Buradaki bir çok göllerden dolayı bu isim kendisine verildi.

Bitlis:Kimi tarihçilere göre “Bageş” ya da “Pagiş” sözcüklerinden türemiştir Bitlis sözcüğü bu komutanın isminden kaynaklanıyormuş.

Bolu: Önceleri Bithynion, Romalılar döneminde ise Claudiopolis adı verildi. Daha sonra bu da halk dilinde değişerek Bolu oldu.

Burdur: Eski adı Askaniya’dır. İsmini yanında kurulmuş olduğu Burdur gölünden alır.

Bursa: Eski çağlardaki Bitinya bölgesinin başkentidir. Buraya kurucusu Bitinya kralı Prusias’ın adı verildi.

Çanakkale: Marmara ve Ege denizlerini birleştiren Boğaz’daki şehir ve kasabaların en büyüğü ve il merkezidir. Burada denizin şekli tıpkı bir çanağı andırır. Bugünkü ismini buradan alır.

Çankırı: İlk Çağda “Gangra” kalesinin eteğinde kuruldu. İsmini Gangra kalesinden alan Çankırı’ya yakın zamana kadar Çangırı ve Çenğiri deniliyordu.

Çorum: Rivayete göre Çoğurum sözcüğünden türetilmiştir. Bu da bölgede zamanında Rumlar’ın çoğunluğu oluşturmasından kaynaklanmaktadır.

Denizli:Deniz ve il kelimelerinin birleşmesinden oluşmuştur. Bir diğer söylentiye göre de kelimenin aslı “domuz ili” dir. Bu da bölgede domuz çokluğundan kaynaklanmaktadır.

Diyarbakır: “Bakır ülkesi” anlamına gelmektedir. Bu ismin kaynağı Diyar-ı Bekir’dir. “Bekir’in memleketi” anlamına gelir.

Düzce: Adının nereden geldiği konusunda herhangi bir kayda rastlanmamıştır.

Edirne: Romalılar döneminde İmparator Hadrianus tarafından kurulduğu için şehir“Hadrianopolis” adını alır.

Elazığ: 1834 yılında Mezra denilen yerde kuruldu. 1862 yılında buraya o sıradaki padişah Abdülaziz’in onuruna “Mamuretülaziz” adı verildi. Bu ismi uzun bulan halk onu Elaziz olarak kısalttı.

Erzincan: Erzincan ovasından adını alır. Ezirgan diye halk tarafından söylenir. Buranın eski adı Eriza’dır.

Erzurum: Adı “Rum” kelimesinden gelir. Yani “Rum toprağı” demektir. Diğer bir rivayete göre de Selçuklular buraya Erzen-Rum demişlerdir.

Eskişehir: Eski adı Doylaion’dur. 1080 yılında Türkler burayı ele geçirdi. 1175 yılında burasını Bizans geri aldı.

Gaziantep: Şehrin eski adı Ayıntab’dır. Kelime anlamı “Pınarın Gözü” demektir. Halk bunu Antep olarak değiştirmiştir.

Giresun: Şehrin nerede kurulduğu ve kimler tarafından iskan edildiği konusu tartışmalıdır. Bu tereddüt M.Ö. 350 yıllarına ait kaynaklarda da yer almaktadır.

Gümüşhane: Burada daha önceleri gümüş madenleri olduğundan bu şehre Gümüşhane denilmiştir.

Hakkari: Hakkari kelimesi Kürtçeden dilimize geçmiştir. Bu rivayete göre kelimenin özü“Kar-in” olup “Her” ön ekini almıştır. Kürtçede “Kar-in” “-ebilmek” anlamına gelip insanın güç yetirebilme durumunu anlatır.

Hatay: Avrupalılar Çin’in kuzeyine “Hıtay” derlerdi (Rusçada “Kitay”). “Hıtaylar” ismini taşıyan yarı göçebe Türk kabileleri 10. yüzyılda Mançurya’yı ve Çin’in kuzeyini işgal etmişler ve burasının ismi “Hıtay” kalmıştı.

Iğdır: Iğdır’ın adı; 24 Oğuz boyundan 21’ncisi sayılan İç-Oğuzlar-Üç-Ok kolunun ve Oğuz Han’ın altı oğlundan biri olan Cengiz Alp’in en büyük oğlu olan “Iğdır Beğ”den gelmektedir.

Isparta: Büyük İskender Kral olduktan sonra (M.Ö. 356-323) Anadolu’nun Batısı Yunan egemenliği altına geçti. İskender öldükten sonra bile daha 36 yıl bu bölge Atina’ya bağımlı kaldı.

İstanbul: MÖ. 658 yılında Megara kralı Byzas tarafından kurulduğundan bu şehre kurucusundan dolayı Bizantion adı verilmiştir. Roma imparatoru Marcus döneminde “Antion” olarak anıldı.

İzmir: Şehrin asıl adı “Smyrna” dır. İzmir kelimesi Smyrna’nın halk arasındaki kullanış şeklidir. Homeros destanlarında bu kent ismini Kıbrıs Kralı Kinyras’ın kızı Smyra’dan alır ve tanrıça Artemis İzmirli’dir.

Kahramanmaraş: Asıl adı Markasi’dir. Halk dilinde Maraş olarak değişmiştir.

Karabük: Karabük bir Cumhuriyet şehridir. Safranbolu 13 hanelik Karabük mahallesi istasyonu adı verilmiştir.

Karaman: İlk ismi Laranda’dır. Selçuklu ve Osmanlılarda ismi Larende idi. Karamanoğulları’nın başkenti olduğundan buraya daha sonra Karaman adı verildi.

Kars: MÖ: 130-127 yılında buraya yerleşen Karsak oymağından dolayı şehre Kars adı verilmiştir. Kars kelimesinin anlamı ise deve ya da “koyun yününden yapılan elbise”veya “şal kuşağı” anlamına gelir.

Kastamonu: Şehrin eski adı “Tumana” dır. Buraya daha sonra Gas-Gas isimli bir kavim yerleşti. İşte Kastamonu Gas ve Tuman’ın birleşmesinden meydana gelmiştir.

Kayseri: Romalılar Mazaka adlı şehri alınca buraya Kaysarea adını verdiler. Yani“İmparator Şehri” anlamına gelir. Daha sonra Kayseri olarak halk arasında yayıldı.

Kilis: Kilis adı Yukarı Mezopotamya’da Pellada Cyrrhus denen bir kent ile aynı adı taşıdığı ve Osmanlı kaynaklarında Kilis kalesi olarak geçtiği görülmektedir.

Kırıkkale: Kırıkköyü ile kentin merkezinde bulunan Kaletepe’nin kısaltılarak birleştirilmesinden ortaya çıktığı söylenir.

Kırklareli: Kırklareli ismi toprakları bünyemize katan 40 savaşçıdan gelir. Diğer adları“deliler” veya “akıncılar” olarak bilinen bu savaşçılar kaleyi ele geçirirler.

Kırşehir: Kır ve Şehir kelimesinin birleşmesinden oluşmuştur.

Kocaeli: Orhangazi döneminde bu bölgeyi fetheden Akçakoca isimli komutandan dolayı buraya Kocaeli denildi.

Konya: İsa'dan önce 47-50 ve 53 yıllarında Hıristiyanlar ona "İsa'nın tasviri" anlamına gelen "ikonyum" adını verdiler.

Kütahya: Frigler buraya “Katyasiyum” veya “Katiation” adını vermişlerdir. Daha sonra yöre halkı buraya Kütahya demiştir.

Malatya: Hititler döneminde buranın adı “Meliddu” dur. Halk tarafından Malatya olarak değişmiştir.

Manisa: Yunanca Magnesya’dan gelmiştir. Türkler burayı alınca Manisa olarak şehrin ismini değiştirdiler.

Mardin: Mardin adı Süryanice’de Marde’den geldiği rivayet edilir. Romalılar “Maride”, Araplar ise “Mardin” adını vermişlerdir.

Mersin: Mersin’e Mersin denilmesinin sebebi şimdiki Mersin şehrinin yakınlarında eskiden MERSİNLİ adında bir aşiret varmış. Bu aşiret Türkistan’dan gelen aşiretlerdenmiş.

Muğla: Eski adı “Mobolla” dır. Türkler buraya daha sonra Muğla demişlerdir.

Muş: Bir rivayete göre süryanicedeki “Suyu Bol” anlamına gelen Muşa’dan; diğer bir rivayete göre ise şehrin kurucusu “Muşet’den gelmiştir.

Nevşehir: 18. yüzyıla kadar şehir bir köydü ve adı “Muşkara” idi. Daha sonra Nevşehirli Damat İbrahim Paşa köyünü geliştirdi ve yeni şehir anlamında Nevşehir adını verdi.

Niğde: İlk Çağda bölgede Nagdoslular adlı bir kavim yaşadığından bu şehre isimlerini vermişler. Arap kaynakları şehre “Nekide” veya “Nikde” demişlerdir. Halk ise şehre Niğde adını vermiştir.

Ordu: Eski adı “Kotyora” dır. Halk tarafından bu isim değişikliğe uğramıştır.

Osmaniye: Osmaniye’nin adı farklı bir kaynaktan Arapça “Otman” dan gelmektedir.

Adana: Adana’yı kimlerin nasıl kurdukları konusunda elde kesin bilgiler yoktur. Bunlardan Adanos kente Adana, Saros da ırmağa Seyhan adını vermiş.