Kuruluşunun 22. Yılını kutlayan gazetemiz EKO HABER'in daha uzun yıllar yayın hayatında kalmasını diliyorum. Emeği geçen tüm dostlarımıza ve emekçilerimize içten saygılarımı sunarım.
Kırmızı et fiyatları, sığır etinin piyasaya sürülmesi, etteki KDV oranının düşürülmesi, hayvancılık politikaları, uygulanacak cezalar gibi konular son günlerin gündemi oldu. Sayın Erdem Saker'in 'Kırmızı Et ve Türkiye' yazısını okuyunca çok etkilendim. Her zaman olduğu gibi çok doğru teşhisleri ile bana bu yazıyı yazma fikrini verdi.
İnsan sağlığında kırmızı etin önemini ve toplumun buna ulaşmaktaki sorunlarını bilmekte yarar var. Kendi ülkemizin koşullarına uygun hayvan yetiştiriciliği yapmadığımız sürece ithal edilen gövde etler ya da hayvanlar ile bunu çözmek neredeyse imkansız, bu gerçeği bilerek sorunlara çözüm aramalıyız.
Kırmızı etin bileşimi nedir?
Bilindiği gibi kırmız et çok önemli hayvansal protein kaynağıdır. Bu proteinin insan vücudunda kullanılma oranı çok yüksektir. Kırmızı etin; demir, B12 vitamini, çinko ve diğer vitamin, mineral ve antioksidan maddeler içermesi önemini daha da artırır.
Kırmızı Etin Kimyasal Bileşimi:
Yüzde75 su, yüzde20 protein, yüzde3 yağ, yüzde1 karbonhidrat, yüzde1 mineral madde ve vitaminlerden oluşur.
100 g (3 köfte kadar) et, 190-210 kalori enerji verir.
Protein kalitesi yani vücutta kullanılabilirlik skor değeri 1.0 olarak kabul edilir. Bitkisel proteinler için bu değer 0,5-0,7 olarak hesaplanır.
Kırmızı et proteininin sindirebilme oranı yüzde 94'dür.
Günlük 100 gram kırmızı et, günlük diyetle alınması önerilen Niasin'in yüzde 25'ini, Vitamin B12'nin yüzde 37'sini, Pridoksinin (B6) yüzde 18'ini, Demirin yüzde 12'sini, Çinkonun yüzde 32'sini, Selenyumun yüzde 24'ünü karşılayabilmektedir.
Kırmızı et ayrıca konjuge linoleik yağ asidi (CLA), vitamin A ve E'yi de yapısında bulundurmaktadır. CLA, merada yetiştirilen hayvanların etlerinde ve süt yağlarında yüksek düzeylerde bulunan antioksidan ve bağışıklık sistemini düzenleyici etkisi olan ve sağlıklı beslenmede önemli rol oynayan bir yağ asididir. CLA düzeyi; çiğ kırmızı ette 10-46mg/100g'dır. Hayvandan elde edilen yağlarda oran yaklaşık 1g/100g,
Kırmızı et iyi demir kaynağıdır.
Demir gıdalarda, hem ve hem olmayan demir şeklinde iki formda bulunur. Kırmızı et demirin her iki formuna da sahiptir. Hem molekülündeki demir yüksek kalitede olup, sebze ve meyvelerden alınan demire göre daha iyi emilir. Bu nedenle kırmızı et iyi bir demir kaynağıdır.
Günlük diyetle alınması önerilen demir miktarı; 19-50 yaş aralığındaki erkekler için 10 mg, Kadınlar için 15-18 mg, Çocuklar için ise 15 mg olarak belirtilmektedir. Demir eksikliği önemli sağlık sorunlarına temel yaratır. Anemi (kansızlık) önemli bir sağlık sorunudur. Yorgunluk, bitkinlik, sinirlilik ve duyarsızlık, enfeksiyonlara karşı düşük direnç, soluk ve ince tırnaklar görülür.
Kırmızı et iyi bir çinko kaynağıdır.
Çinko, 70'den fazla enzimin yapısında bulunur. Asit-baz dengesinin sağlanması, ürenin atılması, sindirim için önemli olan hidroklorik asidin üretimi, proteinlerin sindirimi, kollojen sentezi gibi pek çok fonksiyonu vardır. Üreme, gelişme ve iştah üzerinde olumlu etkileri bulunmaktadır.
Bu nedenle kırmızı et, miktar ve biyoyararlanım olarak en iyi çinko kaynağıdır. Genel olarak insan vücudunun bir günde kullandığı çinko miktarı 6 mg/gündür. Terleme ve ölü derilerin atılmasıyla yüzde 25-40 oranında çinko kaybı görülmektedir. Bu nedenle çinkonun günlük diyetle alınması tavsiye edilen miktarı; 19-50 yaş aralığındaki erkek ve kadınlar için 15 mg, çocuklar için ise 10 mg olarak belirtilmektedir.
Kırmızı et iyi bir B12 kaynağıdır.
Kırmızı et; çocuk, gelişme çağındaki gençler ve kadınlar için son derece önemlidir. Yeteri B12 vitamin eksikliği, yine kansızlık nedenidir. Günümüzde Alzheimer konusunda en çok konuşulan vitamindir. Genel olarak uyuşukluk, unutkanlık, sabahları yataktan yorgun kalkma gibi belirtilerle kendini gösterir. Bu eksiklik için kırmızı et iyi bir vitamin B12 kaynağıdır.
100g kırmızı et Günlük Diyette Alınması Önerilen B12 miktarının yaklaşık yüzde 100'ünü karşılamaktadır.
Kırmızı et kolesterolden zengin midir?
Kolesterol korkusuyla çoğu kişi kırmızı et tüketiminden kaçınmaktadır. Özellikle kalp hastaları, kilo vermeye çalışanlar, kolesterol problemi olanlar, ileri yaştaki büyükler kırmızı et yemekten hep korkarlar. Kırmızı et yasaklanır. Ancak bu istenildiği kadar yenilebilir anlamına da gelmemektedir.
Her besin maddesi gibi kırmızı etin fazla tüketilmesi veya az tüketilmesi sağlığı olumsuz etkiler. Oysa 90 g pişmiş yağsız et 76 mg kolesterol içerir. O zaman ne kadar kolesterol almak uygundur? Amerikan Kalp Derneği'ne göre bu değer 300 mg ile sınırlanmaktadır. Bu anlamda 90 g etteki kolesterol belirtilen miktarın ¼'ü kadardır. Organizma için kolesterol seviyesinin belli bir düzeyde bulunmasının çok önemlidir. Kolesterol hücrelerin yapı taşıdır. Yaşam için çok gerekli bazı hormonların oluşumunda yeri önemlidir.
Kırmızı etin tüketilen miktarı vücut için gerekli düzeyi aşarsa veya etin hazırlanması sağlıksız şekilde olursa o zaman her şeyde olduğu gibi kırmızı et de sağlığımız için tehdit oluşturabilir.
Kısacası kırmızı et tüketmek her birey için gereklidir. Dünyanın en pahalı etini tüketen halkımız daha iyisini hak etmektedir.
