Küresel kalkınma yatırımlarının düştüğü, yardımların azaldığı bir yılda Norfund, 2025’te 8,4 milyar kronluk rekor yatırımla dikkat çekti. Fonun CEO’su Thorleifsson’a göre ihtiyaç büyük, etki potansiyeli daha da büyük.
Küresel ölçekte kalkınma yardımlarının ve gelişmekte olan ülkelere yönelik yatırımların gerilediği 2025 yılında, Norveç’in kalkınma finansmanı kurumu Norfund, güçlü bir karşı duruş sergileyerek 8,4 milyar Norveç kronu tutarında rekor yatırım gerçekleştirdi.
Norfund CEO’su Tellef Thorleifsson, küresel belirsizliklere rağmen bu adımın bilinçli bir tercih olduğunu belirterek,
“İhtiyaçlar çok büyük. Aynı zamanda kârlı yatırımlarla istihdam yaratan, vergi geliri sağlayan ve emisyonları azaltan etkili çözümler üretme fırsatları da var” dedi.
Gelişmekte Olan Ülkelerde Sermaye Akışı Zayıfladı
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) verilerine göre, küresel doğrudan yabancı yatırımlar (FDI) 2025’te yüzde 14 artarak 1,6 trilyon dolar seviyesine ulaştı. Ancak bu artış, gelişmekte olan ekonomilere yansımadı.
Gelişmekte olan ülkelere yönelik yatırımlar üst üste üçüncü yıl gerileyerek yüzde 2 düşüşle 877 milyar dolar seviyesine indi. Düşük gelirli ülkeler en sert etkiyi hissederken, en az gelişmiş ülkelerin dörtte üçünde sermaye girişleri durakladı ya da azaldı.
Aynı dönemde, özellikle ABD öncülüğünde kalkınma yardımlarında ciddi kesintiler yaşandı.
2024’e Göre 700 Milyon Kron Artış
Norfund’un 2025 yatırımları, bir önceki yıla kıyasla 700 milyon kronluk artış anlamına geliyor. Thorleifsson’un 2018’de göreve gelmesinden bu yana fonun toplam portföyü iki kattan fazla büyüyerek 45,5 milyar krona ulaştı.
Yaz aylarında görevini devretmeye hazırlanan Thorleifsson, bu büyümeyi şu sözlerle değerlendirdi:
“Her yıl kârlı ve sürdürülebilir yatırımlarla katkımızı artırabilmek son derece anlamlı. Küresel yardımların baskı altında olduğu bir dönemde, kaynakların etkin kullanımı ve özel sermayenin harekete geçirilmesi her zamankinden daha önemli.”
Yatırımlar Üç Ana Fon Üzerinden Yapıldı
Norfund’un 2025 yatırımları üç temel yapı üzerinden gerçekleştirildi:
- Norfund’un ana kalkınma fonu
- İklim Yatırım Fonu
- Aralık 2024’te kurulan Ukrayna Fonu
Thorleifsson, Ukrayna Fonu’nun hızla devreye alındığını ve 2024–2025 döneminde aktarılan 500 milyon kronun 430 milyonunun yatırım anlaşmalarına dönüştürüldüğünü açıkladı.
Afrika İlk Sırada
Bölgesel dağılıma bakıldığında yatırımların:
- %70’i Afrika’ya
- %15’i Latin Amerika’ya
- %10’u Asya’ya
- %5’i Ukrayna’ya
yönlendirildi.
Yenilenebilir Enerji ve Finansal Kapsayıcılık Öne Çıktı
Sektörel dağılımda ise:
- 4 milyar kron yenilenebilir enerjiye (bunun 2,3 milyarı İklim Yatırım Fonu üzerinden)
- 2,3 milyar kron finansal kapsayıcılık alanındaki şirketlere
- 1,1 milyar kron yerel ve bölgesel fonlara
- 0,9 milyar kron tarım ve sanayi şirketlerine
- 0,2 milyar kron yeşil altyapı projelerine
yatırım yapıldı.
Kârlı Yatırımlarla Kalkınma Modeli
Norfund, 2025 performansıyla kalkınma finansmanında hibe yerine kârlı yatırım modelinin giderek daha kritik hale geldiğini bir kez daha ortaya koydu. Fon, ekonomik büyüme ile çevresel ve sosyal etkiyi birlikte hedefleyen yaklaşımıyla, küresel belirsizlik ortamında dikkat çeken aktörlerden biri olmayı sürdürüyor.
