Kozalar evlerde ağırlanırdı

Çarşı pazarda alıp, giydiğimiz o asil ve zarif ipeğin üretilmesi hiç de kolay bir şey değildir. İpek ipliği için yaşamını feda eden İpekböceği'nin dışında, nice koza yetiştiren köylünün, ve nice ipek dokuyan genç kızın emeği vardır o güzelim ipekte...

Bursa ve köylerinde, eskiden kalma 3-4 katlı ve 10-15 odalı ahşap evleri gördüğümde, Bursalıların ne kadar çok konukları olduğunu veya evlerinde ne kadar fazla insan yaşadığını düşünürdüm. Oysa evlerin içine girdiğimde evlerin sadece birkaç odasının oturulmaya uygun olduğunu gördüğümde ise şaşırmıştım. Sonradan öğrendiğime göre, bu boş odalarda insanlar değil,  yılda 35-40 gün ipekböceği ağırlanırmış...

Çocukluk yıllarımda, yaz tatilimi Bursa'nın Orhangazi’ye bağlı Yeniköy beldesindeki büyükannemlerde geçirirdim. 5-6 bin nüfuslu beldede hemen hemen her evde koza bakılırdı. İpekböceği'nin işlenişin o tarihlerde gözlemiştim. O ne zahmetli ve telaşlı bir uğraştı tanrım!..

İpek böcekleri evlerde bakılırdı. Anımsadığım kadarıyla böcek bakım odası önceden temizlenir, acıbiber  yakılarak tütsüler yapılırdı. Çünkü böceğin nazara gelmesinden çok korkulurdu.

Raif Kaplanoğlu