Niyazi-i Mısri

Bursalı ünlü sufi ve halk şairi

Niyazi Mısri, yaptığı hizmetlerle bursa’ya çok şeyler kazandırmıştır. Halveti tarikatının Mısri kolunu kuran Şeyh’in dergahı bugünkü Büyük Postane’nin bulunduğu yerde idi. 1617 yılında Malatya-Aşpozi’de doğup Bursa’ya yerleşen Mısri, düşünceleri nedeniyle Bursa’dan bir kez Rodos’a, iki kez de Limni’ye sürülmüştür. Ne yazık ki istemeyerek bu sürgünler nedeniyle, Bursa dışında 1106/1693 yılında yaşamını yitirmiştir.

14 kitabı bulunan yazarın Tesbih-u Kaside-i Bür’e, Es’ile ve Ecvibe-i Mutasavvufane ile Divan’ı (S. Bilginer, İst.1982) basılmıştır. Bazı kaynaklarda 35’e yakın kitabı olduğu yazılıdır. Mevidu’l-İrfan adlı kitabı ise S. Ateş tarafından 1971 yılında, Ankara’da İrfan Sofraları adıyla çevrilerek basılmıştır. Diğer kitapları şunlardır: Risale-i Hz. Kütbü’l-arifin eş şeyh Muhammed, (Bursa YABEK G.5240/1) Şairin şiirlerinden seçtiğimiz bir ikiliği şöyledir;

   “Her mürşide dil verme kim yolunu sarpa uğratır

 Mürşid-i Kamil olanın yolu gayet asan imiş”

(Mustafa Rakım Efendi, Vakıat-ı Hazret-i Mısır, Bursa YABEK G,772.; Mustafa Lutfi Efendi, Tuhfetü’l-Asri fi Menakıbi’l-Mısri, Bursa 1309; Mehmed Şemseddin, Gülzar-ı Mısri, M. Kara özel kütüphanesi; A. Gölpınarlı, Niyazi Mısri, Şarkiyat Mecmuası, S. VII, s. 183-226; GÜLDESTE, s. 188-192; NUZHET I, s. 381,478; BURSALI TAHİR I, s. 162; M. Kara, Niyazi Mısri, Ankara 1994; A. Gölpınarlı, İ.A. C.9, s. 305; SALİM, (1315)s. ; Hüseyin Vassaf, Lücec-i Asri Şerh-i Kelam-ı Mısri,  KÜTÜK III, s. 451; KAMUSU’L-ALAM, s. 4626;, ; SİCİLİ OSMANİ IV, s. 193; HAMMER, 12, s. 212; Tezler: H. Akarca İ.Ü. 1952; R. Şanlı, G.Ü. 1986 Yük.Lis. ; A. Yakıcı; K. Erdoğan, Erz. Ü. 1993, Dok. Tezi.; K. Beki, Vakıat-ı Niyazi Mısri, U. Ünv. Sos. Bil. Ens. Yük. Lis. Tezi (1997); M Erdoğan, G.Ü.1994, Yük.Lis. O. Bağış, Ank.Ü. 1995, Yük.Lis. ; ESAMİ, s. 295; TURYAN, s. 119; K. Atlansoy, Çoşku Dolu Bir Sufi, , Furkan Günlüğü, 1996, S. 2, s. 26-30; ŞEYHİ II. s. 92; KÜTÜK III. s. 451; M.Tatçı, Niyazi Mısri’nin Tasavvufi Bir Rüya Tabirnamesi, Türk Folklör Arş. Der. Ank. 1989, s. 85-93; A. Karahan, Kendi Elyazısı Hatıratına Göre Niyazi Mısri’nin Bazı Mistik Görüşleri, Türkiyat Mec. C.XIX. İst. 1980, s. 93-98)

Raif Kaplanoğlu