Dr. Mevci ERGÜN

Dr. Mevci ERGÜN

KABAHAT SAYILMAYAN FİİLDEN DOLAYI İDARİ YAPTIRIM

Kanunda kabahat olarak sayılmayan bir fiilden dolayı idari yaptırım uygulanması, suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlali sayılıp sayılmayacağı önemli bir hukuki sorundur.

İdari yaptırım cezaları çeşitli kanunlarda düzenlenmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Kanunilik ilkesi” başlıklı 4. Madde hükmüne göre; “(1) Hangi fiillerin kabahat oluşturduğu, kanunda açıkça tanımlanabileceği gibi; kanunun kapsam ve koşulları bakımından belirlediği çerçeve hükmün içeriği, idarenin genel ve düzenleyici işlemleriyle de doldurulabilir. (2) Kabahat karşılığı olan yaptırımların türü, süresi ve miktarı, ancak kanunla belirlenebilir.”

Anayasa’nın “ Suç ve cezalara ilişkin esaslar” başlıklı 38 (1) madde fıkra hükmüne göre; “ Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz; kimseye suçu işlediği zaman kanunda suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez.” Bu düzenleme ile, kişilerin yasak fiilleri önceden bilmeleri düşüncesine dayanan bu ilkeye temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması amaçlanmıştır (AYM, E.2019/9, K.2019/27, 11/4/2019). Suçta ve cezada kanunilik ilkesi, temel hak ve özgürlüklerin vurgulandığı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Sözleşmesi’nin 6. Maddesinde de yer almaktadır. Söz konusu Sözleşme’nin 7 (1) madde fıkrasında; “Hiç kimse, işlendiği zaman ulusal veya uluslar arası hukuka göre suç oluşturmayan bir eylem veya ihmalden dolayı suçlu bulunamaz. Aynı biçimde, suçun işlendiği sırada uygulanabilir olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez.”

Nitekim, Anayasa Mahkemesi de vermiş olduğu norm denetimi kararlarında da idari suçlara ilişkin normlarda suçta ve cezada kanunilik ilkesinin daha esnek uygulanabileceğini açıklamıştır.

Kanundan kaynaklanan ihlal durumunda giderim yöntemi olarak aşağıda belirtilen iki seçenek bulunmaktadır; - Eski hale getirme kuralı çerçevesinde kanuni düzenleme yapılması, - İhlale neden olan kanuni düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle ilgili mahkemesince itiraz yoluna başvurulmasıdır.

Çalışmalarınızda başarı, ailenizle birlikte esenlik ve mutluluklar diler, en içten saygılarımızı sunarız.

SİZİN DÜŞÜNCELERİNİZ