Borlu günlere doğru

İnsanın var olduğu değerlerin kıymetini bilmemesi, bu değerlere sahip çıkamaması, olmayan bir değere sahip olmaya çalışmasından daha vahim.

Bu sadece insanlar için değil, işletmeler, bölgeler, ülkeler için de böyle. Türkiye dünya bor rezervlerinin yüzde 72'si sahip.

Türkiye'nin sahip olduğu bor rezervinin şu andaki tüketimle, dünya bor madeni ihtiyacını 500 yıl karşılayabilecek durumda.

Türkiye'nin, pazardaki zayıflığının nedeni bor işleyecek tesislerinin yetersiz oluşu ve dünyada borlu ürünlerin henüz yeterli pazara sahip olmayışı.

Türkiye'nin bor madenini rafine olarak ihraç etmek için gerekli yatırımları yapması halinde, ihracatı 600 milyon Dolar'a çıkarabileceği belirtildi. Genel olarak dünyadaki önemli bor yataklarına bakarsak,  Türkiye birinci sırayı alırken,  Türkiye’yi Rusya ve ABD'de izliyor.

Toplam 1 milyar 176 milyon ton olan dünya bor madeni rezervinin 851 milyon tonu Türkiye'de, yani yüzde 72’si. Bu rezervin 227 milyon tonunu görünür ekonomik rezervler; 624 milyon tonunu muhtemel rezervler oluşturuyor.

İşte bu eksikliği gören Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) liderliğinde kurulan Bor Araştırma Geliştirme Komisyonu, tam da bu noktadan yola çıkarak kuruldu. Komisyon, bor madeninin ülke ekonomisine kazandırılması için bir dizi çalışma başlattı. Bursa Bor Araştırma Geliştirme Komisyonu, Bursa’daki bor kaynaklarının yeterli bir şekilde kullanımı konusunda kamu, özel sektör ve STK’larla ortaklaşa faaliyet gösteriyor.

Ama ana hedef sanayiciyi bor madeni ile tanıştırmak. Önlerinde uzun  ve meşakatli bir yol olduğunun bilinciyle bu işe başlayan Bor Araştırma Geliştirme Komisyonu’nun Başkanı ve aynı zamanda BTSO Yönetim Kurulu Üyesi İlker Duran, öncelikli çalışmalarının Avrupa Birliği, bor madeninin cilt kanseri yaptığını ileri sürerek, REACH (Kimyasalların Kayıt, Değerlendirme ve İzin/Kısıtlanması) yönetmeliği kapsamında bor içeren kozmetik ve deterjan gibi hijyen ürünlerine yasak getirme hazırlıklarına karşı anti rapor hazırladıklarını söylüyor.

Bor ile ilgili yapılacak tüm çalışmaların önüne geçen bu karar ile ilgili Türkiye’de bor ile ilgili kurumlarla bir lobi çalışması başlattıklarını ve bu kurumları bir araya getirdiklerini hatırlatan Duran, yasağın uygulamaya konulmasına yönelik çalışmalar yürüten AKA (Avrupa Kimyasallar Ajansı) ile temasa geçtiklerini ve Ajansa ile yazışmalara başladıklarını kaydediyor. İlker Duran, yazışmaların ardından Brüksel’de lobi çalışmaları için hazır beklediklerini hatırlattı. Yurtdışındaki bu çalışmanın dışında ülke ve kent bazında yapılan çalışmalar neler diye bakacak olursak

Duran, Komisyonda bu güne kadar yapılmayanı yapıp borla ilgili tüm tarafları sanayici, üniversite, Valilik, Boren Enerji, Eti Maden temsilcilerini bir araya getirdiklerinin altını çiziyor.

Gerçekten de önemli.

Bu çalışmada bir ayak eksik kalsa, altyapı sağlam olmaz ve yapılan çalışmalar bir yerde tıkanır. Kurulumun doğru olduğu da daha şimdiden belli ki Başkan Duran, Komisyonun Türkiye kapsayan bir yapıya doğru gittiğini, fakat önceliklerinin bor madeni çıkan bölgelerin temsilcileri olduğunu belirtiyor.

Yukarıda da belirttik ana hedef sanayiciye bor madenini tanıtmak. Bununla ilgili olarak da bugüne kadar hazırlanan fakat hayata geçemeyen 60 tane projeyi BTSO’da bulunan 18sektörel konseye tasnifini yaptıklarının bilgisini veren İlker Duran, “Önümüzdeki ay duyurularımız yapacağız. Bununla da kalmayıp BTSO Ekonomi dergisinde bor madeninin ne olduğundan, neler yapılabileceğine kadar kapsamlı bir ek hazırlayıp sanayicilerimize bilgilendireceğiz.

Bizim buradaki amacımız, bor madenini sanayici ile tanıştırmak, pazarlamasını yapabilmek. Bugün tüm sektörlerde bor madeni kullanılabiliyor. Eti Maden İşletmeleri Bormatik adında yüzde 60’ı bor madeninden oluşan bir deterjan üretti. Gayet başarılı, ama özel sektörün bor madeninin ürüne dönüşmesinde elinin değmesi gerekiyor” dedi. Bir yola çıkarken altyapıyı sağlam kurmak gerekiyor. Yoksa zinciri olmayan bisiklet gibi boşa pedal çevirirsiniz ve bu sizin tüm enerjinizi alır.

Yola doğru kişiler ile çıkmak çok önemli. Sizi yarı yolda bırakmayacak doğru yol partnerleri. Ve en önemlisi bu yola niye çıktığınızı çok iyi belirlemeniz gerekiyor.

BTSO liderliğinde kurulan Bor Araştırma Geliştirme Komisyonu tüm analizleri iyi yapmış.

Yolları çok uzun ve zor.

Ama başarı çakıl taşsız yollardan geçerek kazanılmıyor. En önemlisi de var olan ve bugüne kadar gizli kalan bir değeri hayata geçirmek için harekete geçmiş olmaları. Bu çalışmanın Bursa merkezli olması da ayrı bir güzellik.