“Müşterek (paylı) buluş sahipleri”, hiç birinin önceliği olmaksızın, ortak bir <div>fikri faaliyete katılarak buluş fikrine varmada, yaratıcı katkıda bulunmuş kişilerdir.</div> <div>Müşterek buluş sahiplerinin, buluşla ilgili olarak birbirlerine karşı hukuki</div> <div>durumları sözleşmeyle düzenlenmiş olabilir. Aksi halde, TMK’nın[1] paylı mülkiyet</div> <div>ve TBK’nın adi ortaklık hükümleri uygulanır.[2] Bu durumda, buluş birden çok</div> <div>kişi tarafından gerçekleştirilmiş ise, patent isteme hakkı, buluşu yapan taraflar</div> <div>arasında başka türlü kararlaştırılmış olmadıkça, bunların tamamına aittir (SMK[3]</div> <div>m.109/2).</div> <div>Patent başvurusu veya patentte ortak hak sahipliği olması durumunda, her</div> <div>hak sahibinin birbirlerine karşı olan yükümlülükleri ve bireysel hakların belirlenmesi</div> <div>gerekir.</div> <div>Müşterek buluş sahiplerinin, buluşla ilgili olarak birbirlerine karşı olan yükümlülükleri</div> <div>ve bireysel hakları konusunda aralarında kurulan sözleşmeyle düzenlenebilir.</div> <div>Zira, patent başvurusunun veya patentin konusu, devir veya herhangi</div> <div>bir hak tesisi anlamında bölünmez bir bütündür. Söz konusu sözleşme olmadığı</div> <div>taktirde, Türk Medeni Kanunundaki müşterek mülkiyete ilişkin hükümleri</div> <div>uygulanır (TMK m. 688 vd., TBK[4] m. 620).</div> <div>Ancak paydaşlar, aşağıda belirtilen bazı İşlemleri diğerlerinden bağımsız</div> <div>olarak yapabilirler:</div> <div><strong>a) </strong>Her paydaş, payı üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilir. Örneğin payını</div> <div>devredebilir, rehnedebilir, üzerinde intifa hakkı kurabilir. Ancak payın devri halinde,</div> <div>diğer paydaşların önalım haklan vardır. Payını devretmek isteyen paydaş</div> <div>diğer paydaşların önalım hakkını kullanabilmelerine imkân sağlamak amacıyla</div> <div>bu devretme iradesini Türk Patent ve Marka Kurumu’na, Kurum da iki ay içinde paydaşlara bildirir.</div> <div>Önalım hakkı, Kurum tarafından yapılan bildirimin tebellüğünden itibaren bir ay</div> <div>içinde kullanılmalıdır.</div> <div><strong>b) </strong>Her paydaş, diğer paydaşlara bildirimde bulunduktan sonra buluşu kullanabilir.</div> <div>Kullanma buluşun tümünü kapsar. Buluş her paydaş tarafından diğerlerinden</div> <div>bağımsız olarak kullanılabilir. Ancak buluşun paydaşlardan biri tarafından</div> <div>kullanılması halinde, bu paydaşın diğerlerine rayice uygun bir bedel ödemesi gerekir.</div> <div>Paydaşlar uyuşamazlarsa bedel mahkemece tayin edilmelidir.</div> <div><strong>c) </strong>Her paydaş, başvurunun ve patentin korunması için gerekli önlemleri alabilir</div> <div>ve gasp davasını açabilir (SMK m.111).</div> <div><strong>ç) </strong>Her paydaş, başvuruya ve patente tecavüz halinde hukuk ve ceza davalarını</div> <div>açabilir. Diğer paydaşların davaya katılmaları için davayı ikame eden paydaşın,</div> <div>diğerlerine bir ay içinde davanın açıldığını bildirmesi gerekir.</div> <div><strong>d) </strong>Buluşun kullanılması amacıyla üçüncü kişilere lisans verilmesi için paydaşların</div> <div>oybirliği ile karar almaları şarttır. Ancak, mahkeme mevcut koşulları göz</div> <div>önünde tutarak, hakkaniyet öyle gerektiriyorsa, bu yetkiyi hak sahiplerinden birine</div> <div>verebilir.[5]-[6]</div> <div>Çalışmalarınızda başarı, ailenizle birlikte esenlik ve mutluluklar diler, en içten saygılarımızı sunarız.</div> <div>[1] Türk Medeni Kanunu</div> <div>[2] SMK m.109 Gerekçesi</div> <div>[3] SMK: Sınai Mülkiyet Kanunu</div> <div>[4] TBK: Türk Borçlar Kanunu</div> <div>[5] Tekinalp, age., s.537</div> <div>[6] Ergün, M.: Fikri Mülkiyet Hukuku, Ankara 2019, s.678-679</div> <div></div> <div></div>
22°
22°