Son birkaç gündür Heykel ve Çarşı bölgesine üst üste çıktım. Epey de zaman geçirdim. İstanbul İstiklal Caddesi'inde bir dakika içinde gördüğüm turist sayısının çeyreği kadar turisti üç günde Bursa merkezde görmedim ! Daha önce benzerlerini birçok kez yazdığım bu yazımı da yazmaya karar verdim. Bir şehir düşünün. <strong>Yüce ALLAH'ın yeryüzüne ve insanlara bahşettiği dağ, tepe, deniz, göl, akarsu, ova, yayla, kanyon, longoz, boğaz, kaplıca, ada, yarımada, sahil, plaj, şelale, mağara, orman gibi doğal güzelliklerin hepsine birden sahip olsun, ki bulunduğu ülkedeki diğer kentler arasında bunun bir örneği yok.</strong> <strong>Tüm bunların yanı sıra Bitinya, Roma, Bizans, Osmanlı, Türk İslam tarihi ve Hristiyanlık tarihi için başlangıçlara, devrimlere sahne olmuş olsun.</strong> Alışveriş ve damak zevkine hitap eden dünyaca ünlü markalara ev sahipliği yapıyor olsun. Tüm bu ayrıcalıklara rağmen o şehir turistlerin uğramadığı, gelenin bir daha gelmediği, döndüğünde tavsiye etmediği bir şehir durumunda olsun ! Bu gerçekten anormal bir durum. Bir kaç yıl öncesine kadar AVM'ler Arap turist doluydu, onlar da yok artık. Belli ki saydığım doğal güzellikler yetmiyor. <strong>Bursa 'Turistsavar' bir şehir adeta. </strong> Turistleri geçtim vizyon sahibi kentliler için de Bursa büyük eksikliklere sahip. Birazdan yazacağım öneriler sadece turistler için değil biz yaşayanlar için de çok gerekli. <strong>İfade ettiğim gibi Avrupalı turistleri kaçırdık, o da yetmedi Araplar da gelmez oldu.</strong> Yılda 350 bin yabancı turist nedir! İstanbul'a, Antalya'ya üç günde giden turist sayısı bu! Gelen de 1,5 gün ortalama ile zor kalıp dönüyor. <strong>Fotoğrafta eminim çoğunuzun ilk defa gördüğü İngiltere'deki 'Stonehenge' Kayalarına bile yılda 2 milyon turist giderken Bursa o kadar tarihi, doğal güzelliğiyle bu kayalar kadar ilgi çekmiyor!</strong> <strong></strong> Nasıl çeksin ki! Kentimizin tarihiyle övünen biz, Bitinya, Roma, Bizans, Osmanlı kalıntılarının üzerine orduevi, meslek lisesi, hastane yapmışız! <strong>Sur içinde tarihi evleri yıkıp kocaman apartmanlar dikmişiz, dünya da sadece 4 örneği olan, en eskisi de bizde olan Irgandı'yı bile doğru kullanıp tanıtamışız.</strong> Altında sıcak su kaynakları olan yere termal tesis yerine TOKİ konutları dikiyoruz, Şehir merkezi çarpık çurpuk semtler, çirkin binalarla dolu. Tarihin ortasına 25 katlı binaları hançer gibi saplamışız. Şık ve modern bir bulvar olabilecek caddelerini (Haşimişçan) eciş bücüş 2-3 katlı binalarla doldurmuşsuz. Şehre "Yeşil" ünvanını veren ovayı fabrikalarla katletmişiz. Kent merkezinin hiçbir cazibesi kalmamış. <strong>Turistleri geçtim şehrin batısında yaşayanlar bile Heykel'e, Çarşıya adım atmaz olmuş.</strong> 18 milyonluk İstanbul'un bile eğlence hayatı iki ana merkeze toplanmışken (Taksim-Kadıköy) 3,5 milyonluk Bursa'da darmadağınık halde. <strong>Kent merkezinde ise özellikle gençleri cezbeden hiçbir şey yok. </strong> Büyük küçük her şehirde var olan markaların yer aldığı alışveriş yürüyüş caddesi bile yok. <strong>Altıparmak vardı, gelinlikçiler caddesine dönüştü!</strong> <strong>Cumhuriyet Caddesi düz olmasıyla buna uygun, orada da perdeciler, çanak çömekçiler, aktarlar, süpürgeciler var!</strong> Dörtyol-Gökdere arası ise tam mezbelelik. Bir buçuk kilometrelik caddede sadece 1 tane kafe var! Onda da haliyle yer bulmak imkansız. Böyle bir kent merkezine sosyo kültürel ve ekonomik düzeyi yüksek, vizyon sahibi insanlar gelir mi hiç. Gelmiyorlar haliyle. <strong>İznik gibi Hristiyanlık için çok önemli bir cevheri yıllardır tanıtamamış, kullanamamışsın.</strong> <strong>İki büyük gölün var. Sapanca'daki turizm olanaklarını sağlayamamışsın.</strong> İnanın say say bitmiyor. <strong>PEKİ NE YAPILMALI?</strong> Bu makus talihi değiştirmek elbette mümkün. Sadece cesaret, vizyon, kararlılık, hız gerekiyor. Öncelikle Dünya'da "Old Town" olarak tabir edilen kent merkezimiz için radikal değişimler şart. Madde madde yazıyorum <strong>ULAŞIM</strong> Öncelikle turist 'Kolay ulaşılabilir' yerleri tercih ediyor. O yüzden de Yenişehir Havaalanı daha aktif hale getirilmeli. İstanbul- Bursa deniz ulaşımı geliştirilmeli, arabalı feribotlar tekrar çalışmaya başlamalı. Bursa-İstanbul Hızlı Tren güzergahı mevcut yol tarafından olmalı. Kuzey batımızdaki bir şehre gitmek için 100 km doğuya giden güzergah mı olur! Şehir içi trafik sorunu yeni yollar, kavşaklar, geçitler, tüneller ve gerçek metro ağları ile çözülmeli. Kenti Berlin Duvarı gibi bölen, yolları daraltan BursaRay yer altına alınmalı. <strong>AYDINLATMA </strong> Kentimiz çok karanlık. Ciddi aydınlatma eksiği var. Özellikle kent merkezinde bu dikkat çekiyor. <strong>HİSAR </strong> Tahtakale'den başlayarak, Reyhan,Tophane ve Hisar Bölgesi Antalya Kaleiçi ve Eskişehir Odunpazarı gibi düzenlenmeli. Ortapazar Caddesi başta olmak üzere apartmanlar kaldırılıp hisar eski Bursa evleri ile donatılmalı. Kafeler, restoranlar, butik oteller, hediyelik eşyacılar, kültür merkezleri, sanat evleri, eskiden olduğu gibi ya da Paris Mont Marte gibi ressamlar sokağı, müzeler, mini tiyatrolar, sahneler açılmalı. İnsanları yüzyıllarca geriye götüren yaşayan bir Osmanlı mahallesi hayata geçirilmeli. <strong>ATATÜRK CADDESİ</strong> Atatürk Caddesi Pirinçhan'dan, Yeşil'e kadar trafiğe kapatılmalı. Hanlar gece de açık olmalı. Cadde şık havuzlar, kent mobilyaları, kaliteli kafe ve restoranlara ev sahipliği yapar hale gelmeli. Bölgeye araç ulaşımı açılacak tünellerle sağlanabilir. Avrupa'da bunun örmekleri var. Tarihi kentlere sağlanan fonlarla finanse ediliyor. <strong>CUMHURİYET CADDESİ</strong> Caddenin zemini değişmeli, her iki tarafı eşit yükseklikteki 4-5 katlı, dış cepheleri şık binalarla donatılmalı. Aynı şekilde kaliteli kafeler, yiyecek mekanları caddeye çekilmeli <strong>HAŞİMİŞÇAN </strong> Demokrasi (Fomara) Meydanı'nından Gökdere'ye kadar her iki taraf da mevcut 2-3 katlı çirkin binalardan kurtarılıp 6-7 katlı mimari estetiğe sahip binalarla donatılmalı. Şık kaldırımları ve peyzajıyla modern bir bulvara dönüşmeli. Doğanbey TOKİ kazıklarının da taşınması gerektiğini söylememe bile gerek yok sanırım. Aynı şekilde tüm ana caddelerdeki binaların dış cepheleri <strong>KÜLTÜRPARK</strong> Eski Bursalıların gözbebeği yeniden canlandırılmalı. Çay bahçeleri elden geçmeli. Özellikle turistlerin ve çocukların ilgisini çekecek Florya'daki gibi dev bir akvaryum yapılabilir. Lunapark büyütülebilir. Bursalı, Türk ve Dünya ünlülerinin balmumu heykellerinin olduğu Balmumu Heykel Müzesi de Bursa'ya ve Kültürpark'a insanları çeker. <strong>MÜZELER</strong> İstanbul müzelerinde sergilenen eserlerin kat be kat fazlası depolarda duruyor. O eserler istenip Bursa'da yeni yapılacak müzelerde sergilenebilir. Farklı alanlarda yeni müzeler yapılabilir. <strong>KAPLICALAR</strong> Bursa yenileyemediği, yenilerini ekleyemediği tesislerle kaplıca turizmini de kaptırdı. Sıcaksu bölgesine termal tesis yapmak yerine TOKİ Konutları dikildi. Orada sadece küçük bir alanda termal otel olacak. Bu yüzden Acemler'deki eski otobüs garajınının dev arazisine Budapeşte'deki gibi açık kapalı havuzların olacağı bir kompleks Bursa'ya kaplıca turistini geri kazandırır. <strong>EĞLENCE HAYATI</strong> Turistler alkolü seviyor. <strong>Arapşükrü sokağı aşağıya doğru büyütülebilir ya da yeni bir barlar sokağı planlanabilir.</strong> Sokaklarda ağıt yakarak, iç karartanlar yerine insanları neşelendirecek kaliteli müzik yapan sokak müzisyenleri yer almalı. <strong>Wamtes, Mahfel, Hüsnügüzel, Çırağan, Romans gibi özelliğini kaybetmiş ya da yok olmuş tarihi mekanlar yeniden Bursalılarla buluşmalı.</strong> <strong>KENTSEL DÖNÜŞÜM</strong> İlk etapta Demiryolu altı mahalleri, İstanbul Yolu ve Çarşamba komple dönüşmeli. Çarşamba semti taşınarak (Hamitler tarafındaki çok büyük arazilere olabilir) yerine şehrin eğitim ve sosyo kültürel eksikliklerini gidercek projeler hayata geçirilmeli. Demiryolu altı semtleri ızgara plan olarak altyapısıyla, sosyal, eğitim ve yeşil alanlarıyla, (Çimenlik yaparak değil ağaç dikerek) baştan sona yeniden yapılmalı. <strong>İstanbul Yolundaki tamirhaneler-yedek parçacılar taşınmalı. Utandıran bir şehir girişimiz var ve yıllardır hiçbir şey yapılmıyor.</strong> Yerlerine önü ağaçlandırılmış şık binalar dikilmeli. Yeşil Bursa'nın girişi yeşil bir koridordan olmalı. <strong>MUDANYA</strong> Mudanya'daki dolgu alanı büyük bir su parkına ve sosyal alana dönüşmeli. Yat Limanı tarafındaki Jandarma sosyal tesisleri taşınmalı. Mudanya-Güzelyalı arasındaki dev fabrika taşınıp Mudanya Kültürpark'ı haline getirilmeli. İmralı'ya ulaşım için 27 yıldır askeriyenin kapattığı iskele açılıp, üzerine turistik kafeler açılmalı. <strong>Aynı şekilde tarihi Giritli Sokağı'ndaki apartmanlar yerine o sokağın dokusuna uygun evlerden yapılmalı.</strong> <strong>O sokak istense bu şekilde Ayvalık gibi turistik hale getirilebilir. </strong> <strong>GÖLYAZI</strong> Bursa fotoğraflarında başrollerde yer alan Gölyazı gezmeye gittiğinizde hayal kırıklığı yaşatıyor. Özellikle yarımadayı sahilden dolaşırken evlerin bakımsızlığı, tam yürüyüş yolundan görünür şekilde çer, çöp ne varsa evlerin önünde olması çok çirkin bir görüntü oluşturuyor. Oysa herkes evinin önünü düzenlese, süslese, boyasa bambaşka bir hâl alır. <strong>ULUDAĞ</strong> Futbol başta olmak üzere spor kulüplerinin yaz kampları yapabilmeleri için futbol sahaları, spor tesisleri inşaa edilmeli. <strong>NİLÜFER</strong> Ayvalı Deresi çevresi baştan aşağı düzenlenmeli, yürüyüş, koşu, sosyal etkinlikler yapılabilir hale getirilmeli. Dörtçelik Çocuk Hastanesi karşısındaki dev alan büyük bir parka dönüştürülmeli. FSM Bulvarı kaldırımları düzenlenip, genişletilip yürüyüş yapılabilir hale getirilmeli. <strong>2032 AVRUPA FUTBOL ŞAMPİYONASI</strong> 2032 Avrupa Futbol Şampiyonası Türkiye-İtalya ortaklığında düzenlenecek. Aday kentlerden biri de Bursa. Önümüzdeki Ekim ayında Türkiye'de hangi şehirlerde maçların oynanacağı belirlenecek. O tarihte 10 milyar insanın izleyeceği turnuva Bursa için çok büyük tanıtım fırsatı. O yüzden bu fırsat kaçmamalı. Türkiye'de maçların oynanacağı şehirlerden biri de Bursa olmalı. Bunun için çalışmalar artık başlamalı. <strong>İSTANBUL TURİST TURLARI</strong> İstanbul'a gelen turistlerin günübirlik Bursa'ya gelmesi için organizasyonlar yapılmalı. <strong>SİNEMA VE DİZİLER </strong> Kentte dizi ve film çekimleri için prodüksiyon şirketlerini cazip olanaklar sunulmalı. Sosyal medya fenomenlerinden kentin tanıtımı için destek alınmalı. Tahanlıya simit banmayı uyduran garip fenomenlerden bahsetmiyorum tabii ki. Çok daha profesyonel ve dünya çapındaki isimlerden faydalanılmalı. Bunlar ilk anda aklıma gelen öneriler. Çok daha fazlası olabilir. Bu yazdıklarım hayata geçirilebilse Bursa yılda 350 bin değil en az 6-7 milyon yabancı turist ağırlar. Yaşayanlar için de çok daha güzel bir şehir olur. Bu değişimlerin, projelerin hemen hayata geçmesi mümkün değil tabii ki. Ancak kent hafızasına yerleşmesi gerektiğini düşünüyorum. Çünkü yurt dışı ve ülkemizde birçok yeri gezen biri olarak eksikleri görebiliyor, yapılabilecekleri de naçizane öneri olarak ara ara ifade etmeye çalışıyorum. Bunlar etap etap zaman içinde yapılabilir. Bursa'nın hem kentliler hem de turizm için bu değişimlere ihtiyacı var. Zira mevcut hali adına da yaşayanlarına da hiç yakışmıyor.