Metal işçilerinin isyanı, bu isyana neden olan sözleşmenin imzalandığı Bosch’un işçileri tarafından da takip ediliyor. Fabrikada çalışan 2 bine yakın genç işçinin çok düşük ücretle çalıştığına dikkat çeken işçiler, bunun yeni bir harekete neden olabileceği düşüncesinde. Özellikle Renault işçilerinin ortaya koyduğu birlik ve direncin örnek olduğunu düşünen Bosch işçileri, daha fazla hak kazanmanın yolunun daha güçlü birlik ve örgütlenmeden geçtiğine dikkat çekti.
Süreci değerlendirdiğimiz Bosch işçisi, sendika değiştirme döneminde Türk Metal’in yaşadığı korkunun, bu dönem sözleşmesinin imzalanmasını sağladığını söyledi. İşçi şöyle devam etti: “Biz o zaman onları yapmasaydık, bugün bu durumda olmazdık. Çok bir şey yapılmadı ancak üretimin yoğunluğu patronun sıkışmasına yol açtı.” Sendika değiştirme döneminde işçilerin birliklerini ve örgütlülüklerini güçlendirmeden yola çıktığı için parçalandığını ve yenildiğini anlatan Bosch işçisi, “Renault işçisi bizden çok daha güçlü ve deneyimli. Biz bu sözleşmeyi çok kolay kazandık. Renault’daki birlik bizde olsa biz daha fazlasını kazanırdık. Renault işçisi ise harekete geçmek için geç kaldı. Sözleşmeden önce bunları yapsaydı her şey başka olacaktı” diye konuştu. Renault işçisinin Türk Metal’den kurtulduğunu ancak Bosch işçisinin bunu yapamadığını dile getiren işçi, “Bosch’ta sendika adına değişen bir şey yok aynı tas, aynı hamam” dedi.
SENDİKACILAR KORKARAK SORDULAR
Sendika tartışmaları sürerken Bosch’ta bir gelişmenin olup olmadığını sorduğumuz bir başka işçi ise şunları anlattı: “Bizim fabrika da bir değişiklik yok. Birleşik Metal-İş’ten de bir şey çıkmadı açıkçası. İşçilerin daha sağlam beraberlikler kurması için ilerletmedi. Hem de sürece sahip çıkamadı. Bugün açısından da baktığımızda bu direniş sırasında da bir etkileşimde bulunmadı. Bizim fabrikada değişen hiçbir şey yok. Patronun eli sıkışık üretim yoğunluğu çok fazla o yüzden, daha kötü bir sözleşme sunup bizimle karşı karşıya gelemedi. Son üç gün kala imzalandı. Ama nasıl sendikacılar korkarak defalarca sordular işçiye ‘Bunu diyoruz, ne diyorsunuz?’ diye.”
OYUN OYNANIYOR
Metal direnişinin ardından ufak tefek tartışmaların olduğunu ve bu tartışmaları engellemek ve Türk Metal’e güven tazelemek için oyunlar oynandığına dikkat çeken bir diğer işçi, “Direniş sonrası MESS’e bağlı olan tüm fabrikalarda 1000 lira verilmiyormuş. Ama Türk Metal almak için uğraşıyormuş. Öyle diyorlar fabrikada. Bu açıktan patron temsilcilerinin Türk Metal’e bir güven alma oyunudur. Bin liraların ne zaman verileceğine dair ise hâlâ bir açıklama yok tabii” dedi.
YENİ BİR HAREKET GENÇ İŞÇİLERLE BAŞLAYACAK
2017 sözleşmelerine giderken 2 bine yakın genç işçinin saat ücretinin hâlâ 5.48 olduğunu anlatan bir başka işçi, bu durumun fabrikada ciddi rahatsızlıklara neden olduğunu söyledi. Bu sıkıntı nedeniyle yeni bir hareketin doğabileceğine dikkat çeken işçi, Türk Metal’in ve patron temsilcisinin eskisi kadar rahat davranamayacağını, artık ipleri işçilerin devralmaya başladığını belirtti. İşçi şöyle devam etti: “2017 sözleşmesinde Türkiye geneli için konuşuyorum. Bu yalnız Bosch işçisinin derdi olarak kalmaz artık sorun Türk Metal sorunu. Artık Türk Metal veya diğer sendikalar eskisi gibi rahat davranamayacak. MESS istediğini yapamayacak. Artık iş biraz daha işçilerin ellerinde. O genç işçiler bir şekilde homurdanacak daha fazla zam isteyecek. Bizler de onları yalnız bırakmayacağız, bırakmamalıyız.”
BOSCH’TA NE OLMUŞTU?
BOSCH işçileri sözleşme imzalanmadan önce eylemler yapmıştı. Bilindiği üzere Bosch fabrikası işçileri 2012 yılında Türk Metal’den istifa ederek Birleşik Metal-İş Sendikasına geçmiş ancak baskılar sonucu geri dönmek zorunda kalmıştı. Geçen sürede yetki çekişmesi nedeniyle Bosch’ta uzun süre sözleşme imzalanamadı. Yetkinin Türk Metal’e geçmesinin ardından, sendikacılar işçilere daha iyi bir sözleşme ve zam sözü verdi. 2015 yılı geldiğinde işçilerin nabzını yoklayan Türk Metal ve patron temsilcileri köşeye sıkışarak, MESS’in dayattığı sözleşmenin üzerinde bir zam aldı. Bu sözleşmeyle Bosch işçilerinin ücreti, diğer fabrikaların işçilerinden 500 lira civarında fazla oldu.
EVRENSEL