Bakan Murat Kurum, bugün itibarıyla Türkiye genelinde kullanımı yaygınlaşacak DOA sistemine yönelik sanal medya hesabından paylaşım yaptı. Sistemi anlatan infografik paylaşan Bakan Kurum, "Şişeni DOA'ya at, 1 TL kazan. Sıfır Atık'ta DOA dönemi başladı. Depozito Yönetim Sistemimizi bugün Türkiye genelinde devreye alıyoruz. DOA sayesinde her yıl 25 milyar ambalaj toplanacak, Türkiye ekonomisine 30 milyar TL katkı sağlanacak. Hem vatandaşımız hem doğamız hem ülkemiz kazanacak, yapacağımız her iade geleceğimize temiz bir nefes olacak" ifadelerini kullandı.
ÜLKE EKONOMİSİNE HAM MADDE KATKISI
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre de 'Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi', Türkiye'de Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen DOA sistemi ile artık içecek ambalajları çöp yerine DOA makinelerine atılacak ve bu sayede geri dönüşümle ülke ekonomisine ham madde katkısı sağlanacak, plastiklerin doğaya karışması engellenecek, vatandaşlara ise ambalaj başına 1 TL teşvik bedeli ödenecek.
DOA sisteminin ilk aşaması 2025 yılı Şubat ayında pilot il olarak Sakarya'da başlatıldı. Temmuz 2025'te '7 Bölge 7 İl' sloganıyla DOA makineleri 7 bölgede belirlenen illere kuruldu. Bu pilot uygulama aşamasında vatandaşlara iade edilen depozitolu ambalajlar için 0,25 TL teşvik bedeli ödendi.
TÜRKİYE DOA MAKİNELERİ İLE TANIŞIYOR
DOA'nın 2'nci aşaması ise bugün itibarıyla başlıyor. Sistem, Türkiye genelinde devreye alınıyor, ulusal entegrasyon süreci olan bu aşamada 81 ildeki 973 ilçede artık DOA makineleri hizmet vermeye başlayacak. Vatandaşlara, iade ettikleri her plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajı karşılığında artık 1 TL teşvik bedeli ödenecek. Bugün itibarıyla 2 binin üzerinde DOA makinesi vatandaşın hizmetine sunuldu. Gün geçtikçe bu sayı artırılacak; mahalle, semt ve köy bazında makineler yaygınlaşacak. Yine bugün Türkiye genelindeki market zincirleri, süpermarketler, bakkallar ve büfeler ile HOREKA (otel, restoran ve kafe) işletmeler DOA sistemine geçecek. Bu işletmeler de DOA logolu içecek ambalajlarını artık çöpe atmayacak, biriktirip saha operatörlerine teslim ederek geri dönüşüme katkı sağlayacak.
MAKİNE SAYISI GÜN GEÇTİKÇE ARTACAK
DOA'nın üçüncü ve son aşaması ise tam yaygınlaşma dönemi olacak. Bu aşamada DOA makinelerinin sayısı, ülke genelinde artırılacak, mahalle, köy ve semt bazında makineler bulunacak. Vatandaşların makinelere erişiminin kolaylaşacağı bu aşamanın da tamamlanmasıyla DOA vatandaşın günlük hayatının bir parçası olacak.
DOA'YA İADE DURUMU
Depozito Yönetim Sistemi, cep telefonlarına yüklenen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması ile entegre bir şekilde çalışacak. DOA logosu olan plastik ve cam şişeler ile alüminyum ambalajlar, DOA uygulaması ile çalışan DOA iade makinelerine bırakılacak. Cep telefonlarına DOA uygulamasını yükleyenler, QR kod okutup iade ettikleri ambalajların bedelini dijital cüzdanlarında biriktirebilecek. Vatandaşa iade edilen her ambalaj başına 1 TL teşvik bedeli ödenecek. Vatandaşlar biriken tutarı banka hesaplarına havale edebilecek, ATM'lerden nakit olarak çekebilecek veya anlaşmalı iş yerlerindeki alışverişlerinde kullanabilecek.
DOA sistemiyle yılda 25 milyar ambalaj dönüşüme kazandırılacak. Ekonomiye yıllık 30 milyar TL katkı sağlanacak. Yerel yönetimlerin atık bertaraf maliyeti düşecek. Düzenli depolama sahalarında alandan tasarruf edilecek. Ham madde yerine geri dönüşüm malzemesi kullanılması ile emisyondan ve enerjiden tasarruf sağlanacak. Teknoloji transferi ve yerli üretimde ekonomiye katkı sağlanacak. Denizlerdeki plastik kirliliği azaltılacak. Kayıt dışı üretim engellenecek.