Gebelikte vitamin ve mineral gereksinimi

Bir arkadaşımın “Folik asit çocuğu bunlar” tanımlaması hepimizi güldürdü ve düşündürdü. Son yıllarda planlanmış gebelikler ve başlanılan folik asit gerçekten çok önemli. Noral tüp defekti denilen doğumsal hastalık için gerçek bir koruyucu.
Gebelik döneminde vitamin ve mineral gereksinmesi dönemsel gereksinimleri tam olarak karşılamalıdır. Özellikle bu dönemde folik asit, bebek gelişimi için çok önemli olup, vücutta protein sentezi, hücre çoğalması ve kemik iliğinin görevini eksiksiz yerine getirmesi gibi işlevlerde de bulunur. Folik asit vücutta depolanamaz ve bu yüzden her gün alınması gerekir. Nedir folik asit? Bir vitamin olarak tanımlanır. B grubu vitaminlerden olup, suda çözünür. Doğal besin maddelerinde bulunan şekline folat, ilaçlarda ve işlenmiş besinlerde bulunan formuna ise folik asit denir. Folik asit, hücre yapı taşlarının, kan hücrelerinin ve özellikle de sinir sistemi dokularının oluşum ve gelişiminde önemli bir role sahip olan B vitamini türüdür.
Eksikliği nasıl belirti verir?
Hafif derecede folik asit eksikliği toplumda oldukça yaygındır. Daha ağır eksikliğinde anemide (kansızlık) görülür. Demir eksikliği gibi Folik asit ve B12 vitamini eksikliği olanlar da sonuçta anemi yaşarlar. Anemi belirtileri uyuşukluk, yorgunluk, nefes darlığı, deride ve mukozada solgunluktur. Ağız kenarlarındaki çatlak ve yaralar folik asit yetersizliğinden olduğu bilinse de daha çok demir, B2 ya da B6 vitamini yetersizliğinden de olabilir. Folik asit eksikliğinde dil ağrılı ve kırmızıdır.
Pürtükleri kaybolmuşçasına düzgün durumdadır. B12 ve demir yetersizliğinde de benzeri belirtiler görülebilir. Folik asit eksikliği çoğu kez dış belirtiler sonucunda değil, kan testleri sonunda, kişide anemi olduğu anlaşılınca ortaya çıkar. Hafif eksikliklerde kişide depresyon durumu da görülebilir.
Folik asitten zengin besinler nelerdir?
Folik asit en fazla yeşil yapraklı sebzeler, bira mayası, karaciğer, böbrek, yumurta, zarı alınmamış tahıllar, ceviz, badem, fındık, fıstık, mercimek, ıspanak, yonca, mavi-yeşil yosun, maydanoz, nane, kurufasulye (baklagiller) ve tohumlu gıdalarda bulunur.
Folik asit açısından zengin olmasına karşın hamile kadınlara, tavuk, kuzu ve dana karaciğeri tüketimi, içeriğindeki aşırı miktarda A vitamini nedeniyle çok önerilmemektedir. Aşırı A vitamini alımı avitominozlara neden olur ve özellikle hamile kadınlar için tehlike yaratabilir ve fetus zarar görebilir.
Unutulmaması gereken iki öneride bulunmak isterim.
1. Bu tür besin öğelerini olanaklar el verdiğince doğal besinlerden sağlamalıyız.
2. Çoğu zarar azı karar ilkesinden vazgeçmemeliyiz.