1955 yılında Marmara Bölgesi’nde kurulan Türk Otomotiv Endüstrileri A.Ş. (TOE), minibüs, otobüs, arazi aracı, kamyon, kamyonet ve traktör üretimiyle sektörde önemli bir konuma ulaştı. Kocaeli Gebze Çayırova’daki tesislerinde Türkiye’nin ilk ticari kamyon montajını gerçekleştiren şirket, COMMER markasının kamyonetlerini üreterek büyük başarı elde etti.
ÖZELLEŞTİRME SÜRECİ VE YANLIŞ YÖNETİM ŞİRKETİ ZORA SOKTU
Şirket, son yıllarında International marka kamyonet, Panter model kamyon ve Mater minibüs üretimi yapıyordu. Ancak 1983 yılında Ziraat Bankası’na devredilmesiyle başlayan süreç, firmanın mali sıkıntıya girmesine neden oldu. Yönetimsel hatalar ve yanlış yatırımlar nedeniyle zarar eden TOE, 1988 yılında Case IH firmasına satılamadı. 1992’de özelleştirme kapsamına alınarak Mazda ile satış görüşmeleri yapıldı ancak anlaşma sağlanamadı.
1993 yılında Rumeli Grubu’na devredilen şirket, aynı yıl kapatılarak üretime son verdi. Fabrikanın üretim ekipmanları satılırken, arazi farklı amaçlarla kullanılmaya başlandı.
SANAYİ TARİHİNDE BİR SAYFA KAPANDI
1963-1993 yılları arasında toplam 54 bin 496 adet motorlu taşıt üreten TOE’nin kapanışı, Türkiye’nin otomotiv sanayisi için önemli bir kayıp olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, şirketin iflas sürecinde yönetim hataları, özelleştirme sürecindeki aksaklıklar ve sektördeki değişimlere uyum sağlayamamanın etkili olduğunu belirtiyor.
TOE’nin iflası, sanayi ve otomotiv sektöründeki şirketler için yönetim, finans ve teknoloji alanlarında sürdürülebilir stratejilerin önemini bir kez daha ortaya koydu.