Yumurta

Bu çok eskilerde kalmış bilgi ile yeniden karşılaşınca üzüldüm. Biz yumurta konusunda doğru olan çok şey anlattığımızı sanıyoruz, yanılmışım.
Yüksek kolesterol içerdiği düşüncesiyle uzak durulan yumurtanın aklandığını sanıyordum, anlatamamışız.

Yumurta sağlığımız için çok önemli bir besin. 50-60 gram gelen bir yumurta en fazla 80 kalori ve 6 gram protein sağlar. Protein kalitesi yüksektir ve hatta anne sütüne eşdeğerdir. Yumurta ile ilgili doğru olmayan çok fazla bilgi var. Pek çok insan kolesterolü yükseleceği düşüncesi ile her gün yumurta yemeyi istemez. Bazı kişiler de yumurtanın alerji yapmasından korkar. Kuvvetli besin olduğu kanısından dolayı, yumurtanın zayıflamak için uygun olamayacağı görüşü bile hakimdir.

Yumurtanın sarısının koyu renk olması veya kabuğunun beyaz, kahverengi olması kalitesi, tazeliği hakkında fikir verdiğini düşünenler az değildir. Bu konuda herkesin doğru/yanlış bir fikri vardır. Oysa bunlar kanıta dayalı bilimsel bilgiler değildir.

Yumurta; ağırlığının yüzde 10u kabuğu, yüzde 60ı beyazı ve yüzde 30u da sarısından oluşan, doğanın bize sunduğu mucizevi bir besindir. Çok önemli bir hayvansal protein kaynağıdır.

Oysa sarı mısır, arpa ve yeşil otlarla beslenen tavukların yumurtalarının sarısı koyu sarı, hazır yemle beslenenlerin ise daha açık sarıdır. Yumurtaların sarısının renk tonu ne olursa olsun, besleyici değerleri aynıdır. Yumurtanın kabuğu, gizli besleyici hazineyi bizlere sunan kalsiyum karbonattan oluşur. Kabuğun rengi; tavuğun ırkına göre kahverengi veya beyazdır. Bu renk değişimi de yumurtanın besleyici değerini değiştirmez. Yumurta oluştuktan sonra, dik tutup karanlık bir odada ışığa yaklaştırdığınızda, hava boşluğunu görürsünüz. Yumurtanın taze olup olmadığını, bu hava boşluğuna bakarak anlayabilirsiniz.

Bir adet yumurta; 6 gram protein ve 5 gram kadar yağ içerirken, neredeyse hiç karbonhidrat içermez. Yumurtanın diğer hayvansal proteinlerden en önemli farkı; sindirilebilirlik düzeyi en yüksek tek besin olmasıdır.

Yumurtanın beyazı ve sarısı arasında besin öğesi içeriği açısından farklar bulunmaktadır. Yumurta beyazı, sarısına göre birçok amino asidi fazla miktarda içerir. Sarısında da yüksek oranda protein bulunur. Yumurta sarısı; A, D, E vitaminleri ve kolini beyazına göre oldukça fazla içerir. Yumurta akında sodyum, magnezyum çokken; sarısında da demir, kalsiyum ve çinko bol miktarda bulunur. İki kısmın da besin değeri yüksek olduğu için, yumurtayı bir bütün olarak yemek hem kalp ve karaciğer hastalıklarından korunmak, hem spor yaparken kas gücünü artırmak, hem de tok kalmak için önemlidir.

Yumurta sarısı; kolesterol, doymamış yağ asitleri, süper besin öğesi lesitin ve fosfo kolin açısından zengindir. Yediklerimizden aldığımız kolesterolün büyük bir kısmı, sandığınız gibi kandaki kolesterolü etkilememektedir. İnsan vücudu her gün yaklaşık 3000-4000 mg. kadar, yediklerimizden gelen kolesterolün dışında ciddi miktarda kolesterol üretmekte, yiyeceklerden alınan kolesterolün sadece yüzde 10 kadarının kana karıştığı bilinmektedir. Bu yüzden yumurta suçlu bir yiyecek değildir, tam tersine kalbe giden damarları koruyacak içeriğe sahiptir. Yumurtada bulunan fosfotidilkolin unutkanlığı önleyen, lesitin ise karaciğeri
Yumurtayı mutfakta doğru saklama ve kullanma önemli bir konudur. Çünkü yumurta oda ısısında beklediğinde tazeliğini yitirir, fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik olarak bozulmaya uğrar. Bu nedenle yumurta; -1 ve +1 derecelerde buzdolabında iki haftaya kadar saklanabilir. Yumurtanın taze olup olmadığını anlayabileceğiniz kriterler bellidir. Yumurtanın hava boşluğuna bakmak en önemli kontrol şeklidir. Kulağınıza yaklaştırıp salladığınızda yumurta akını kabuğa bağlayan bağlar kopmuş ise ses gelir bu yumurta bayattır.noktadır.

Yumurtalı yemeklerin bizim mutfağımızda önemli yeri vardır. Menemen, ıspanaklı yumurta, diğer sebzelerle pişirilen yumurta, çılbır, yağda yumurta bunlardan sadece birkaç tanesi. Ayrıca pek çok yemeğe kıvam kazandırmak veya gevreklik katmak için; çorbalarda, börek, kek ve tatlılarda da kullanılır.