ZAFER ÖZCİVAN

ZAFER ÖZCİVAN

EKONOMİST - YAZAR

AĞUSTOS AYI KİRA ARTIŞ ORANI

AĞUSTOS AYI KİRA ARTIŞ ORANI

Türkiye'de milyonlarca kiracı ve ev sahibi her ayın başında aynı sorunun cevabını merak ediyor: "Bu ay kiraya en fazla ne kadar zam yapılabilecek?" Çünkü kira artış oranı sadece iki taraf arasındaki bir anlaşma konusu değil; aynı zamanda yasal sınırlarla belirlenen ekonomik bir göstergedir.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Temmuz 2026 enflasyon verilerini açıklamasıyla birlikte ağustos ayında uygulanabilecek azami kira artış oranı da kesinleşti. Buna göre konut ve iş yeri kiralarında uygulanacak üst sınır TÜFE'nin on iki aylık ortalamasına göre hesaplanan yüzde 39,40 oldu.

Bu oran, ağustos ayında kira sözleşmesini yenileyecek milyonlarca kiracı ve ev sahibini doğrudan ilgilendiriyor.

Kira Artış Oranı Nasıl Hesaplanıyor?

2024 yılında yürürlükten kaldırılan yüzde 25 kira artış sınırının ardından yeniden Türk Borçlar Kanunu'ndaki genel uygulamaya dönüldü.

Bugün yürürlükte bulunan sistem oldukça nettir.

Konut kiralarında;

  • Sözleşmede kira artışı yazıyor olsa bile,
  • Artış oranı TÜFE'nin 12 aylık ortalamasını geçemiyor.
  • Ev sahibi daha yüksek zam talep etse bile bunun hukuki geçerliliği bulunmuyor.
  • Taraflar daha düşük bir oran üzerinde anlaşabilir ancak daha yüksek bir oran uygulanamıyor.

Dolayısıyla ağustos ayında sözleşmesi yenilenen kiralarda uygulanabilecek en yüksek oran yüzde 39,40 olarak hesaplanıyor.

Kira Artışı Pratikte Nasıl Hesaplanıyor?

Vatandaşların en çok merak ettiği konu ise yeni kira tutarının nasıl hesaplandığıdır.

Örneğin;

Aylık kira bedeli 15.000 TL olan bir konutta;

Yüzde 39,40 artış uygulandığında;

Artış tutarı:

15.000 x 0,394 = 5.910 TL

Yeni kira:

15.000 + 5.910 = 20.910 TL

Başka bir örnek verelim.

20.000 TL kira ödeyen bir kiracının yeni kirası;

20.000 x 0,394 = 7.880 TL

Yeni kira ise;

27.880 TL olacaktır.

Benzer şekilde;

30.000 TL kira ödeyen bir kiracı için;

Artış:

11.820 TL

Yeni kira:

41.820 TL

Görüldüğü gibi enflasyonun yüksek seyrettiği dönemlerde kira artışları da oldukça yüksek rakamlara ulaşabiliyor.

Ev Sahibi İstediği Oranda Zam Yapabilir mi?

Hayır.

Bu konuda toplumda hâlâ ciddi bir bilgi kirliliği bulunuyor.

Bazı ev sahipleri;

"Mahallede kiralar çok yükseldi."

"Piyasa böyle."

"Evimin değeri arttı."

Gibi gerekçelerle yüzde 60-70 hatta yüzde 100 zam talep edebiliyor.

Ancak mevcut kira sözleşmesi devam ediyorsa bunun hukuki karşılığı bulunmuyor.

Yasal sınır TÜFE'nin 12 aylık ortalamasıdır.

İstisna ise beş yılı dolduran kira sözleşmeleridir.

Beş yılını tamamlayan kiralarda kira tespit davası açılabiliyor ve mahkeme emsal kiraları da dikkate alarak yeni kira bedeli belirleyebiliyor.

İş Yerlerinde Durum Farklı mı?

İş yeri kiralarında da temel uygulama aynıdır.

Taraflar sözleşmede farklı hükümler belirlemiş olsa bile artış yine TÜFE'nin 12 aylık ortalamasını aşamıyor.

Ancak ticari ilişkiler nedeniyle tarafların karşılıklı anlaşarak farklı çözümler üretmesi daha sık görülebiliyor.

Önümüzdeki Aylarda Kira Artışları Düşer mi?

Ekonominin en önemli sorularından biri de budur.

Son aylarda aylık enflasyonda belirgin bir yavaşlama görülüyor.

Temmuz ayında aylık TÜFE artışının yüzde 1,78 seviyesinde gerçekleşmesi bunun önemli göstergelerinden biridir.

Buna rağmen kira artışlarında esas alınan gösterge aylık enflasyon değil, 12 aylık ortalama TÜFE olduğundan düşüşler daha yavaş gerçekleşmektedir.

Çünkü 12 aylık ortalama geriden gelen bir göstergedir.

Geçmiş on iki ayın tamamını içerdiği için aylık enflasyon düşse bile kira artış oranı hemen aynı hızla gerilemez.

Bu nedenle kira artış oranlarında kademeli bir düşüş beklemek daha gerçekçi olacaktır.

Sonbaharda Nasıl Bir Tablo Beklenebilir?

Mevcut ekonomik görünüm korunur ve aylık enflasyon yüzde 2'nin altında seyretmeye devam ederse;

  • Eylül ayında kira artış oranında sınırlı bir gerileme,
  • Ekim ayında düşüşün hız kazanması,
  • Yılın son çeyreğinde ise daha belirgin bir gevşeme

Beklenebilir.

Ancak bu beklentiler;

  • Enerji fiyatları,
  • Döviz kuru,
  • Gıda fiyatları,
  • Küresel petrol fiyatları,
  • Para politikası,
  • İç talebin seyri

Gibi birçok değişkene bağlıdır.

Dolayısıyla bugün için kesin bir rakam vermek mümkün değildir. Enflasyon hedeflerine uyumun sürmesi halinde kira artış oranlarının önümüzdeki aylarda kademeli olarak gerilemesi beklenebilir; buna karşılık beklenmedik maliyet şokları veya fiyat baskıları bu süreci yavaşlatabilir.

Kiracı ile Ev Sahibi Arasında Uzlaşma Her Zamankinden Daha Önemli

Son yıllarda yaşanan yüksek enflasyon hem kiracıları hem de ev sahiplerini zor durumda bıraktı.

Kiracılar artan yaşam maliyetleri nedeniyle kira ödemekte güçlük çekerken, ev sahipleri de mülklerinin bakım, onarım ve vergi maliyetlerinin yükseldiğini dile getiriyor.

Bu nedenle hukuki sınırlar kadar karşılıklı anlayış da önem taşıyor.

Mahkemelerde yıllarca sürebilecek davalar yerine tarafların makul bir zeminde uzlaşması hem ekonomik hem de sosyal açıdan daha sağlıklı sonuçlar doğuracaktır.

Sonuç

Ağustos ayında kira sözleşmesini yenileyecek milyonlarca vatandaş için uygulanabilecek azami kira artış oranı yüzde 39,40 olarak belirlendi.

Bu oran, yüksek görünmekle birlikte son aylarda enflasyondaki yavaşlama eğilimi dikkate alındığında önümüzdeki dönemde kademeli olarak gerileyebilir. Ancak kira artışlarının seyri, yalnızca enflasyona değil; para politikası, mali disiplin, konut arzı ve ekonomik istikrara da bağlı olacaktır.

Önümüzdeki aylarda enflasyondaki düşüş kalıcı hâle gelirse, kira artış oranlarının da daha makul seviyelere inmesi beklenebilir. Böyle bir gelişme hem kiracıların bütçesini rahatlatacak hem de kira piyasasında daha öngörülebilir ve dengeli bir ortamın oluşmasına katkı sağlayacaktır.

ZAFER ÖZCİVAN

Ekonomist-Yazar

[email protected]

 

SİZİN DÜŞÜNCELERİNİZ