<div>Bir okulun önünde silah taşıyan 15 yaşındaki çocuk… 11 yaralı…</div> <div> Ve hepimizin sorması gereken bir soru:</div> <div>Bu çocuklara ne oldu?</div> <div>Eskiden okullardaki katliamları Amerika’dan, Avrupa’dan gelen haber görüntülerinde izlerdik.</div> <div>Televizyon ekranlarında bir okulun önünde koşuşturan çocuklar, siren sesleri, ağlayan aileler…</div> <div><strong>“Bize uzak” </strong>derdik.</div> <div>Sonra Hollywood filmleri ve dizileri hayatımıza daha fazla girdi.</div> <div>Şiddet, ölüm, işkence, intikam, silah…</div> <div>Derken bilgisayar oyunları…</div> <div>Çocuklar sanal dünyalarda insanları öldürdü, şehirleri havaya uçurdu, silahlarla saldırdı.</div> <div>Öldürdükçe puan kazandı.</div> <div>Şiddet, eğlencenin bir parçasına dönüştü.</div> <div>Sonra sosyal medya geldi.</div> <div>Ve çocukların dünyası artık sadece ev, okul ve sokaktan ibaret olmaktan çıktı.</div> <div>Ekran, dünyanın tamamı haline geldi.</div> <div>Ama burada çok dikkatli olmamız gereken bir nokta var:</div> <div><strong>Bir çocuğun şiddet içeren içerik izlemesi ya da bilgisayar oyunu oynaması, onu şiddet uygulayan birine dönüştürmez.</strong></div> <div>Mesele bu kadar basit değil.</div> <div>Çünkü çocuk dediğimiz canlı; aile, okul, arkadaş çevresi, ekonomik koşullar, psikolojik durum, sosyal çevre, dijital dünya ve yaşadığı toplumun bütün etkileriyle şekilleniyor.</div> <div></div> <h3><strong>ÇOCUKLARIMIZIN DÜNYASINDA NE DEĞİŞTİ?</strong></h3> <div>22 Eylül sabahı Manisa'nın Turgutlu ilçesinde yaşananlar bu soruyu yeniden önümüze koydu.</div> <div>İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yakınında 15 yaşındaki H.O.'nun av tüfeğiyle ateş açması sonucu 2'si ağır olmak üzere 11 öğrenci yaralandı.</div> <div>Şüpheli kısa sürede yakalandı. Anne, baba ve dedesi de gözaltına alındı.</div> <div>Güvenlik kamerasına yansıyan görüntülerde ise çocuğun elinde silahla okulun bulunduğu sokağa doğru yürüdüğü görülüyor.</div> <div></div> <div>İnsan ister istemez soruyor:</div> <div><strong>Elinde silahla yürüyen 15 yaşındaki bir çocuğu hiç kimse görmedi mi?</strong></div> <div>Gördüyse neden müdahale edilmedi?</div> <div>Neden polisi arayan olmadı?</div> <div>Silah o çocuğun eline nasıl geçti?</div> <div>Ve belki de en önemlisi:</div> <div><strong>Bir çocuk, okul arkadaşlarının üzerine ateş etmeyi nasıl düşünebilir hale geldi?</strong></div> <div>İşte asıl konuşmamız gereken yer burası.</div> <div>Bu çocuğun pandemi döneminde 9 yaşında olduğunu düşünelim.</div> <div>Sokağa çıkamadığı…</div> <div>Okula gidemediği…</div> <div>Arkadaşlarıyla yüz yüze görüşemediği…</div> <div>Büyük ölçüde ekranlara kapandığı…</div> <div>Ailelerin ekonomik ve psikolojik baskılarla mücadele ettiği…</div> <div>Bazı evlerde şiddet ve istismarın arttığı…</div> <div>Bazı çocukların ise eğitimden ve sağlıklı beslenmeden ciddi biçimde etkilendiği bir dönem.</div> <div>Dünya Sağlık Örgütü'nün Avrupa Bölgesi'ne ilişkin değerlendirmeleri de pandemi dönemindeki okul kapanmaları, sosyal izolasyon ve mesafe önlemlerinin çocuk ve ergenlerin ruh sağlığı ve iyi oluşu üzerinde etkileri olduğunu ortaya koyuyor.</div> <div></div> <h3><strong>AYNI PANDEMİ, FARKLI ÇOCUKLARIN HAYATINDA AYNI İZLERİ BIRAKMADI</strong></h3> <div>Dolayısıyla pandemiyi bu tartışmanın dışında bırakmak doğru değil.</div> <div>Ama tersinden de aynı hatayı yapmamalıyız.</div> <div><strong>“Pandemi çocukları böyle yaptı” diyemeyiz.</strong></div> <div>Çünkü milyonlarca çocuk aynı pandemi sürecinden geçti.</div> <div>Hepsi şiddete yönelmedi.</div> <div>Hepsi içine kapanmadı.</div> <div>Hepsi akademik olarak başarısız olmadı.</div> <div>Hepsi sosyal ilişkilerini kaybetmedi.</div> <div>Demek ki pandemi tek başına açıklama değil.</div> <div>Ama mutlaka araştırılması gereken bir değişken.</div> <div>Üstelik pandemi döneminde çocukların yaşadığı deneyim de aynı değildi.</div> <div>Bir çocuğun ailesi ekonomik olarak ayakta kalabiliyorsa…</div> <div>Evinde bilgisayar varsa…</div> <div>Hızlı interneti varsa…</div> <div>Kendi odası varsa…</div> <div>Anne-babası onunla ilgilenebiliyorsa…</div> <div>Kitaba, eğitime, spora, sanata ulaşabiliyorsa…</div> <div>Pandemi onun için başka yaşandı.</div> <div>Başka bir çocuğun evinde ise durum bambaşkaydı.</div> <div>İşini kaybeden anne-baba…</div> <div>Yetersiz beslenme…</div> <div>Küçük bir evde kalabalık yaşam…</div> <div>Uzaktan eğitime erişememe…</div> <div>Aile içi gerilim…</div> <div>İstismar riski…</div> <div>Ve bütün bunların üzerine sosyal izolasyon…</div> <div>İşte bu yüzden sosyoekonomik koşulları da konuşmak zorundayız.</div> <div>Bir de ekran meselesi var.</div> <div>Şiddet içerikli medya ile saldırganlık arasında ilişki bulunduğunu ileri süren araştırmalar olduğu gibi, bu ilişkinin boyutunu ve nedenselliğini tartışan çalışmalar da var.</div> <div>Yani çocuğun eline oyun konsolu verip “katil yaptık” demek de yanlış.</div> <div>Ama çocukların yıllarca şiddetin normalleştirildiği içeriklerle büyümesini önemsiz görmek de doğru değil.</div> <div>Çocuk ne görüyor?</div> <div>Ne izliyor?</div> <div>Ne oynuyor?</div> <div>Kimi örnek alıyor?</div> <div>Bir sorun yaşadığında kiminle konuşuyor?</div> <div>Öfkelendiğinde ne yapacağını biliyor mu?</div> <div>Kaybetmeyi öğrenmiş mi?</div> <div>Reddedilmeyi öğrenmiş mi?</div> <div>Hayal kırıklığıyla baş edebiliyor mu?</div> <div>Empati kurabiliyor mu?</div> <div>Bunların hepsi aynı dosyanın parçaları.</div> <h3><strong>SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK / ADLİ SÜREÇTEKİ ÇOCUK</strong></h3> <div><strong></strong></div> <div>Türkiye'de çocukların işlediği ağır suçlar konusunda hukuk sistemi de önemli bir değişim yaşadı.</div> <div>2026 yılında yapılan düzenlemeyle Çocuk Koruma Kanunu'ndaki “suça sürüklenen çocuk” ifadesi “adli süreçteki çocuk” olarak değiştirildi.</div> <div>Yeni düzenlemede ağır suçlar bakımından daha yüksek yaptırımların önü açılırken, çocukların suç örgütleri tarafından kullanılmasına karşı da yeni hükümler getirildi.</div> <div><strong>Çocuğu nasıl koruyacağız?</strong> Ve aynı anda toplumun geri kalanını nasıl koruyacağız?</div> <div>Manisa'da şimdi anne, baba ve dedenin de gözaltında olması bu açıdan ayrıca önemli.</div> <div>Çünkü çocuğun eline silahın nasıl geçtiği sorusu, saldırının kendisi kadar önemli.</div> <div>Bir çocuk 15 yaşında. Ama silah yetişkinlerin dünyasının ürünü.</div> <div>O silah nereden geldi? Nasıl saklandı? Çocuk nasıl ulaştı? Kim sorumluydu?</div> <div>Bunların hepsi muhtemelen soruşturulur.</div> <div>Adalet Bakanlığı da olayla ilgili kapsamlı soruşturma başlatıldığını ve iki Cumhuriyet savcısının görevlendirildiğini açıkladı.</div> <div><strong>ÇOCUKLARI ŞİDDETLE İLİŞTİREN ETKENLER</strong></div> <div>Akran zorbalığı var. Sosyal medya var. Dijital bağımlılık var. Aile içi iletişimsizlik var. Silaha erişim var. Okullardaki psikolojik danışmanlık mekanizmalarının kapasitesi var.</div> <div>Öğretmenin çocuğu fark edebilmesi var. Ailenin çocuğunu gerçekten tanıyıp tanımadığı var.</div> <div>Çocuğun yalnızlığı var. Ekonomik eşitsizlik var. Pandeminin bıraktığı izler var.</div> <div>Ve bütün bunların üzerine bir de şiddetin sıradanlaştırıldığı bir kültür var.</div> <div>Anlayacağınız var oğlu var.</div> <div>O yüzden sosyologlara, psikologlara, eğitimcilere, çocuk gelişimi uzmanlarına, hukukçulara çok ciddi bir görev düşüyor.</div> <div>Bu mesele siyasi kamplara bölünmeden araştırılmalı.</div> <div>“Bizim çocuklarımız yapmaz” kolaycılığına kaçmadan...</div> <div>“Gençler bozuldu” nostaljisine sığınmadan…</div> <div>“Bütün suç bilgisayar oyunlarında” diyerek meseleyi basitleştirmeden…</div> <div>“Pandemi yaptı” diyerek tek bir sebebe indirgemeden…</div> <div><strong>Çocuklarımızın dünyasında ne olduğunu gerçekten anlamaya çalışmalıyız.</strong></div> <div>Çünkü çocuklar bir sabah uyanıp şiddet yanlısı olmuyor.</div> <div>Bir şeyler birikiyor. Bir şeyler eksiliyor. Birileri görmüyor. Birileri duymuyor. Birileri zamanında müdahale etmiyor.</div> <div><strong>Başka bir çocuğun eline aynı silah geçmeden ne yapacağız?</strong></div> <div>Asıl başarı; o<strong> çocuğun hiçbir zaman o silahı eline almamasını sağlayabilmektir.</strong></div> <div>Bunu başaramıyorsak…</div> <div>Sadece çocukları değil, <strong>kendimizi de sorgulamak zorundayız.</strong></div> <div> </div>
22°
22°