Otizm farkındalığı!

"Otizm nedir" sorusuna bir cevap vermek ve bunun farkındalığını yaratmak ise en önemli konulardandır. 1000 çocukta 1 görülme sıklığından 100 çocukta 1'e düşmesinin nedenleri nelerdir acaba? Bir 10 yıl sonra nasıl bir nesilin olacağı ciddi düşünülmesi gereken bir konudur… Açıkçası beni çok düşündürtüyor. Ve neler yapılması gerektiği konusunda da bilimsel çalışmaların, eğitimlerin ve farkındalıkların toplumun bilgilendirilmesinin yapılması gerekiyor.

Otizm nedir? Çocukluk çağı nöro-psikiyatrik bozukluklarından biridir, belirtileri yaşamın ilk üç yılında başlamaktadır. Temel belirtileri sosyal–duygusal gelişmede  gecikme  ve sapmalar, konuşma gecikmesi veya olmaması ve tekrarlayıcı davranışlardır. Otizm yelpazelere ayrılır. Otistik bozukluk..Asperger sendromu ve atipik otizmdir…

Otizm temel belirtileri nelerdir?

1) Sosyal gelişmede aksama:

Bu çocuklar kendi yaşıtlarında görülen sosyal becerileri sergilemezler, örneğin ilk bir sene de beklenilen becerilerde, göz teması kurma, gülümsemeye yanıt, adı çağrılınca dönüp bakmama ve basit taklide dayalı becerileri gösteremez 

2) Dil Gelişiminde sorun:

Bu çocukların önemli bir kısmının baştan itibaren hiç anlamlı bir kelime ve cümlesi olmaz, az bir grupta baştan kelimeler ve kısıtlı cümle varken 1 -2 yaş arasında kaybederler. Normal bir çocukta beklenilen bir yaşında anlamlı kelime, iki yaşta en az iki kelimelik cümle bu çocukların önemli bir kısmında görülmez.

3) Tekrarlayıcı Davranışlar:

Bunlar iki gruptur, bedensel hareketler örneğin parmak ucunda yürüme, el çırpma, kol çırpma, sallanma, dönme. İkinci grup tekrarlayıcı ilgiler ve takıntılar, örneğin sürekli aynı oyuncakla  tekrar  oyunlar oynama, bazı objelere takıntı düzeyende ilgi gibi.

İlk belirtileri nelerdir?

1 yaş öncesi: Göz kontağı eksikliği, sosyal gülümsemeye yanıt zayıf, yalnız kalmaktan mutlu olma, yabancı kaygısı yokluğu, adı seslenince bakmama (8-10 ay), hecelerin olmayışı (dada, mama) 

 1-3 yaş arası: 1 yaş öncesi belirtilere ek olarak,  ortak dikkat gelişmemesi; basit taklit becerileri (bye-bye, öpücük gönderme) olmaması, yaşıtına ilgi göstermeme, yaşıtlarla belli düzeyde oynayamama, karşılıklı oyun oynayamama, yaşa uygun oyuncaklardan ziyade yaşa uygun  olmayan objelerle (elektronik, kredi kartı, gazete, dergi, deterjan kutusu vs) oynaması ve onlara takıntılı olması, tekrarlayıcı  motor hareketler (parmak ucunda yürüme, sallanma, dönme, zıplama, tuhaf el hareketleri), ve yaşa uygun konuşma becerisini olmaması (1 yaşta anlamlı kelime olmaması, 2 yaşta cümle kurması) önemli belirtilerdir.

Otizmin belirtiler kişiden kişiye şiddet ve hayata etki açısından farklılık göstermektedir. 

Otizm tanısı hangi  yaşta konulabilir?

Çocuk hangi yaşta sosyal-iletişimsel kısıtlılık gösteriyorsa, o yaşta otizm tanısı açısından değerlendirilip, tanı alıp almadığın bakmak lazım. 1-2 yaşlar arasında  çocuklarda otizm diğer gelişimsel gerilikler ile sık karışabilmektedir, ancak 1.5-2 yaştan sonra tablo daha net ayrılabilir hale gelmektedir. Riskli her vakada en erken yaştan itibaren müdahale etmek gerekir. Belli yaşa kadar bekleyip tanı koymak yanlış bir uygulamadır, hangi yaşta çocuk yaşıtlarından geri ise o yaşta müdahale etmek gerekir, müdahale etmek için belirtilerin daha fazla ağır veya görülebilir hale gelmesi gerekmiyor. Yaş büyüdükçe, belirtiler daha fazla fark edilir olduğundan bazı uzmanlar, 3 yaş sonrası tanı koymaktan yanalar, bu doğru uygulama değildir ve çocuğa zaman kaybettirmektedir.

Otizm hangi bozukluklarla karışabilir?

Genelde çocukluk çağında sosyal-iletişimsel alanda gecikme ile seyreden pek çok bozuklukla karışabilir, bunlar arasında zeka geriliği, konuşma gecikmesi, bağlanma bozukluğu, işitme engelline bağlı iletişimsel aksama gibi tablolar var.

İlk uzmana başvuru sıklıkla ne sebeple olur?

Bu çocukların anne-babası çocuklarında gelişen sıklıkla konuşma gecikmesi sebebi ile doktora başvururlar, yani ailenin dikkatini ilk çeken belirti konuşmanın gecikmesidir.

Belirtiler ne zaman başlar?

Önemli bir kısmında yaşamın ilk yılından itibaren belirtiler mevcutken, az bir kesimde ilk bir–iki yıl normal gelişme söz konusudur ve daha sonra gerileme başlar.

Evet sorduğumuz bu soruların yanında daha sorulacak bir çok soru vardır aslında. Bu sorulara ek olarak ta aşağıdaki bu soruları da yanıtlamak gerekir…bu sorularınız cevabını uzmanınızdan danışmanlık alarak yaşam içerisinde cevaplayabilirsiniz..

*Otizm ailenin kötü bakım  vermesi sebebi ile gelişebilir mi?

*Genelde çocukken otizm tanısı alanların yetişkin hayatı nasıldır?

*Otizm tanısı almış bireylerin takibi nasıl yapılmalıdır?

*İlaç tedavisi var mıdır?

*Hangi uzmana gitmeliyim?

TOPLUM OLARAK FARKINDALIĞIMIZI YARTIP ARTIRIRSAK ,HER OTİZMLİ BİREYE DESTEK OLURSUNUZ..BUNU SAKIN UNUTMAYIN…