Sivrisinekten şikayet etmeyin…
3 milyonun üzerinde nüfusu olan bir büyükşehirde, insanların bu düzeyde sinek ısırmasına maruz kalması anlaşılır gibi değildir. Yerel yönetimlerin sivrisinek mücadelesini yeterince önemsememesi, problemin bu boyuta ulaşmasına neden oluyor. Oysa gelişmeleri takip ederek mücadelede çok daha sert ve profesyonel tedbirler alınması gerekirdi.
Sivrisinek popülasyounun patlamasının nedenleri aslında şöyle özetlenebilir:
1. Isınan İklim: Sivrisinek larvalarının gelişim süresi sıcaklıkla doğrudan ilişkili. Ortalama sıcaklıklardaki her artış üreme döngüsünü hızlandırıyor ve sinek sezonunu uzatıyor.
2. Düzensiz Yağış Rejimi: Ani sağanaklar sonrası oluşan geçici su birikintileri, sivrisineğin en sevdiği üreme ortamı. Üstelik durgun ve genellikle gözden kaçan küçük su kaynakları (saksı altlıkları, tıkalı oluklar, kullanılmayan lastikler) bu üremenin sessiz sahnesidir.
3. Kentleşme Biçimimiz: Betonlaşan şehirlerde doğal drenaj sistemleri bozuluyor, su birikintileri kontrolsüz çoğalıyor. Buna karşılık belediyelerin larva mücadelesi (kaynağa yönelik larvasit uygulamaları), çoğu zaman sadece yetişkin sivrisineği hedef alan ve kısa vadeli etkisi olan "sisleme" yöntemlerinin gölgesinde kalıyor. Oysa sivrisinekle mücadelenin en etkili yolu, uçan böceği kovalamak değil; onun yumurtadan çıkmasını daha su birikintisindeyken engellemektir.
Sorun bu kadar boyut kazanmışken yeterli tedbir alınmaması hayat konforumuzu ciddi şekilde azaltmaktadır. Şimdi "Ne olmuş yani, sivrisinek sizi ısırıyorsa?" diyecek kişiler çıkacaktır. Evet, sivrisinek ısırmasından dolayı ölümcül bir sağlık problemi yaşanması (ülkemiz şartlarında) düşük ihtimaldir, genelde düşük seviyeli alerjik reaksiyonlar yaşarız.
Peki sivrisinek neden insanı ısırır?
Sivrisinek emdiği kanı bir yakıt olarak değil, yumurta üretimi için besin kaynağı olarak kullanır. Sadece dişiler kan emer; erkek sivrisinekler sadece bitki özsuyu ve nektarla beslenir. Dişiler ise yumurtlamak için gereken protein ve demiri kandan alır. Kandaki protein (özellikle hemoglobin), sivrisineğin vücudunda yumurta gelişimi için gerekli amino asitlere parçalanır. Sizin açınızdan kan kaybı önemsizdir (birkaç mikrolitre) ama asıl etki, sineğin salgıladığı tükürüğe vücudumuzun histamin tepkisi vermesiyle oluşan o sinir bozucu kaşıntıdır.
Şimdi gelelim bu canlının ekosistem için önemine...
Sivrisinek larvaları sudaki çürüyen bitki artıklarını, bakteri ve mantar sporlarını, ölü böcek kalıntılarını süzerek beslenirler. Ağızlarındaki fırça benzeri yapılarla adeta küçük birer "su filtresi" gibi çalışırlar. Bu filtreleme sayesinde sudaki organik madde yoğunluğunu azaltıp suyun aşırı besin yüklenmesini (ötrofikasyon) bir miktar frenlerler. Ayrıca bu maddeleri kendi bedenlerinde proteine dönüştürerek balıklar ve kurbağalar için besin zincirinin önemli bir basamağı olurlar.
Yani çevreye böyle katkıları da var. Fakat biraz daha sivrisineğin çevresel fonksiyonlarını yazarsak, korkarız belediyeler mücadeleyi tamamen bırakacaklar!
