BİR PROBLEME FARKLI PENCERELERDEN BAKABİLEN İNSANLARIN DEĞERİ

Günümüz dünyasında sorunlar giderek daha karmaşık hâle geliyor. Ekonomiden eğitime, sağlıktan çevreye kadar birçok alanda karşılaşılan problemler artık tek bir uzmanlık alanının çözebileceği kadar basit değil. Bu nedenle günümüzün en değerli insanları, bir problemi yalnızca tek bir açıdan değil, farklı disiplinlerin bakış açısıyla değerlendirebilen bireyler olarak öne çıkıyor.

Eskiden insanlar belirli bir alanda uzmanlaşmanın yeterli olduğunu düşünürdü. Elbette uzmanlık bugün de çok önemlidir. Ancak sadece kendi alanını bilmek artık çoğu zaman yeterli olmuyor. Çünkü hayatın gerçek sorunları farklı alanların iç içe geçtiği bir yapı gösteriyor.

Örneğin bir şehirde yaşanan trafik sorununu ele alalım. Bu soruna yalnızca mühendislik açısından bakılırsa yeni yollar yapmak çözüm gibi görünebilir. Ancak şehir plancıları, sosyologlar, ekonomistler ve çevre uzmanları aynı konuya farklı gözlerle bakabilir. Toplu taşımanın geliştirilmesi, insanların çalışma saatlerinin düzenlenmesi, bisiklet yollarının artırılması veya çevresel etkilerin dikkate alınması gibi öneriler de gündeme gelebilir. Böylece daha kapsamlı ve kalıcı çözümler üretilebilir.

Benzer durum işletmeler için de geçerlidir. Bir şirketin satışlarının düşmesi sadece pazarlama sorunu olmayabilir. Ürünün kalitesi, çalışan memnuniyeti, müşteri hizmetleri, teknolojik altyapı veya ekonomik koşullar da satışları etkileyebilir. Soruna farklı disiplinlerin penceresinden bakabilen yöneticiler, gerçek nedenleri daha kolay görebilir.

Bugünün iş dünyasında sıkça kullanılan “çok yönlü düşünme” kavramı da tam olarak bunu ifade eder. Bir kişinin mühendislik bilgisine sahip olması önemli olabilir. Ancak aynı kişinin ekonomi, psikoloji, iletişim ve teknoloji alanlarında da temel bilgi sahibi olması ona büyük avantaj sağlar. Çünkü farklı alanlardan gelen bilgileri bir araya getirebilen insanlar, daha yaratıcı çözümler geliştirebilir.

Aslında tarihte büyük başarılara imza atan birçok insanın ortak özelliği de buydu. Bilim, sanat, matematik ve felsefeyi birlikte düşünebilen kişiler, yaşadıkları çağın çok ilerisinde fikirler ortaya koyabildi. Çünkü onlar olaylara dar bir çerçeveden değil, geniş bir perspektiften bakabiliyordu.

Eğitim sistemleri de bu gerçeği giderek daha fazla fark ediyor. Günümüzde öğrencilerin yalnızca ezber bilgi edinmeleri yeterli görülmüyor. Bunun yerine araştırma yapmaları, sorgulamaları, farklı alanlar arasında bağlantı kurmaları teşvik ediliyor. Çünkü geleceğin dünyasında başarı, yalnızca bilgi sahibi olmaktan değil, bilgileri birleştirebilmekten geçecek.

Bir sağlık sorununu düşünelim. Doktorlar tıbbi tedaviyi planlarken psikologlar hastanın ruh hâlini değerlendirebilir, beslenme uzmanları yaşam tarzı önerilerinde bulunabilir ve sosyal hizmet uzmanları kişinin sosyal koşullarını inceleyebilir. Tüm bu bakış açıları bir araya geldiğinde daha etkili sonuçlar elde edilir. İşte disiplinler arası düşünmenin gücü burada ortaya çıkar.

İklim değişikliği de buna iyi bir örnektir. Bu konu yalnızca çevre bilimcilerin meselesi değildir. Ekonomistler, hukukçular, mühendisler, siyaset bilimciler ve hatta iletişim uzmanları da çözüm sürecinin parçasıdır. Çünkü böylesine büyük sorunlar ancak farklı bilgi alanlarının ortak çalışmasıyla çözülebilir.

Farklı disiplinlerden yararlanabilen bireyler aynı zamanda değişime daha kolay uyum sağlar. Çünkü onlar olayları tek bir kalıba sıkıştırmaz. Yeni bilgilerle karşılaştıklarında düşüncelerini geliştirebilir ve farklı seçenekleri değerlendirebilirler. Bu özellik günümüzün hızlı değişen dünyasında büyük bir avantajdır.

İşverenlerin son yıllarda çalışanlarda aradığı özellikler arasında da bu yetenek dikkat çekiyor. Şirketler artık yalnızca teknik bilgiye sahip kişileri değil, farklı alanlarla bağlantı kurabilen, ekip çalışmasına yatkın ve geniş bakış açısına sahip bireyleri tercih ediyor. Çünkü yenilikçi fikirler genellikle farklı bilgilerin birleşmesinden doğuyor.

Toplumların gelişmesi için de bu anlayış büyük önem taşıyor. Farklı görüşleri dinleyebilen, değişik uzmanlık alanlarının katkılarını değerlendirebilen insanlar daha sağlıklı kararlar alınmasına yardımcı olur. Böylece kutuplaşmanın yerine iş birliği, önyargıların yerine anlayış ve dar bakış açılarının yerine ortak akıl geçebilir.

Sonuç olarak günümüz dünyasının ihtiyaç duyduğu insan tipi, bir problemi sadece kendi uzmanlık alanının gözlüğüyle değerlendiren kişi değildir. Asıl ihtiyaç duyulan bireyler; ekonomiyle teknolojiyi, psikolojiyle eğitimi, çevreyle sanayiyi, bilimle toplumu birlikte düşünebilen kişilerdir. Çünkü karmaşık sorunların çözümü, farklı disiplinlerin bilgisini ve deneyimini bir araya getirebilmekten geçmektedir. Geleceğin başarılı toplumları da işte bu çok yönlü düşünebilen, farklı pencerelerden bakabilen insanların omuzlarında yükselecektir.

ZAFER ÖZCİVAN

Ekonomist-Yazar

[email protected]